Hytaýda dünýäde iň güýçli sentrifuganyň gurluşygynyň birinji tapgyry tamamlandy. Bu gurnama gipergrawitasiýa bilen baglanyşykly inženerçilik we ylmy gözleglerde ulanylar diýip, “South China Morning Post” ýazýar...
Pensilwaniýa ştatyndaky uniwersitetiň professory Mark Mann Türkiýede ýerleşýän Arslan Kaýa ýadygärligindäki ýazgynyň bir böleginiň manysyny düşündirdi. Bu ýadygärligiň ýaşy 2600 ýyla deňdir we ondaky ýazgy bilen...
Espresso (latte, kapuçino) esasly içgiler Alsgeýmer keselinden goraýar, süzülen kofe bolsa ýürek we damarlar üçin aýratyn peýdalydyr. Bu barada Budapeştdäki Zemmelweýs uniwersitetiniň lukmançylyk wizuallaşdyryş...
Halkara alymlar topary täze köp planetaly ulgamy ýüze çykardylar we oňa K2-360 diýip at berdiler. Ol Ýerden takmynan 750 ýagtylyk ýylynda ýerleşýär. Ulgamda Güne meňzeş ýyldyzy aýlaýan iki sany planeta bar. Gözlegiň...
Nauşnikleriň günde dört sagatdan köp ulanylmagy beýnide düzedip bolmajak üýtgeşmelere getirip biler. Muny Melburn newrologiýa institutynyň we Stenford uniwersitetiniň alymlary kesgitledi. Ylmy gözlegiň netijeleri The...
Barlagçylar topary Plutonyň ulgamyny öwrenmek üçin “Persefona” missiýasyny teklip etdiler. Onuň dowamlylygy 50 ýyla çenli bolup biler diýip, Phys.org habar berýär. Şeýle missiýa 2015-nji ýylda karlik planetasy...
Perdýu uniwersitetiniň (PU) amerikan alymlary planetanyň sowamagyndan milliardlarça ýyl soň, Marsda köp ýyllyk buzlaryň eremeginiň sebäbini tapdylar. Gözlegçiler 700 million ýyldan gowrak köne mars meteoritinde...
Aerokosmos pudagynyň iri kompaniýasy bolan Northrop Grumman-yň golçur kärhanasy SpaceLogistic 2026-njy ýylda geostasionar orbitada emeli hemralara hyzmat etmek üçin Mission Robotic Vehicle (MRV) apparatyny uçurmagy...
Nýu-Ýork uniwersitetiniň alymlary tarapyndan geçirilen täze barlag ýadyň diňe beýnä häsiýetli däldigini subut etdi. Nature Communications-de çap edilen makalada - gaýtalamak arkaly öwrenmek bedeniň ähli öýjükleri...
Waşington we Missuri uniwersitetleriniň gözlegçileri “elektrobiodizel” atly täze ýangyç görnüşini hödürlediler. Ösümlik kömürturşy gazyny gaýtadan işlemäge esaslanýar we CO₂ zyňyndylaryny azaltmaga kömek edip biljek...
16-njy noýabrda Aşgabatda «Türkmentel-2024» forumynyň çäklerinde «Sanly çözgüt – 2024» atly innowasion taslamalar bäsleşiginiň ýeňijileri yglan edildi. Olara gymmat bahaly sowgatlar hem-de diplomlar gowşuryldy...
6-njy noýabrdan 30-njy noýabr aralygynda hereketde bolýan “Leonidler” meteor akymy iň ýokary işjeňligine 18-nji noýabrda, ýagny duşenbe gijesinde ýeter. Bu barada Moskwa Planetariumynyň metbugat gullugy habar berýär...
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde «Himiýa we gazhimiýa innowasion tehnologiýalaryň geljegi» atly sanly ulgam arkaly halkara ylmy-amaly maslahat geçirildi. Bu barada "Türkmenistan:...
Hytaýyň DEEPRobotics kompaniýasy gysga wideo arkaly täze dört aýakly Lynx robotynyň mümkinçiliklerini görkezdi. Terjime edilende, onuň ady “garagulak” diýmekdir. Ol tigirler bilen enjamlaşdyrylan hem-de pyýada...
ABŞ-nyň Demirgazyk Arizona uniwersitetiniň astronomlary Ýere howp abandyryp biljek uzak möhletli kometalary (LPC) gözlemegiň täze usulyny oýlap tapdylar. Gözlegiň netijeleri arXiv portalynda çap edildi. Uzak möhletli...
Germaniýanyň Bremen uniwersitetiniň hünärmenleri britaniýaly kärdeşleri bilen bilelikde Antarktidada ýantaryň ilkinji nusgalaryny tapdylar. Daşa öwrülen şepbik baryp 2017-nji ýyda Amundsen deňziniň düýbünden çykarylan...
Ýork uniwersitetinden alymlaryň gözlegleri Tutanhamonyň belli altyn maskasynyň ilkibaşda başga bir faraon, ähtimal, onuň öweý ejesi Nefertiti üçin döredilen bolmagynyň mümkindigini görkezýär. Bu barada ArtNet neşiriniň...
Pensilwaniýa döwlet uniwersitetiniň alymlary Aýyň gelip çykyşy barada umumy kabul edilen çaknyşyk nazaryýetine ters gelýän täze çaklamany öňe sürdüler. Ozal Ýeriň protoplanet Teýa bilen çaknyşandan soň emele gelendigi...
Alymlar Hakasiýadaky Sabanihanyň arheologik ýadygärliginden, takmynan, 35-30 müň ýyl töweregi ýaşy bolan derýa daşlaryndan ýasalan gadymy bezegi tapdylar. Muny Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň...
Tafts uniwersitetiniň alymlary emeli aňyň (AI) adamlar üçin tebigy bolan sözleýiş dilinde kynçylyk çekmeginiň sebäbini aýtdylar. Barlagyň netijesi esasy meseläniň AI ulgamlaryna tälim berlen maglumatlaryň görnüşi...
Amerikaly alymlar Ýerde iň gadymy janly organizmleriň birini tapdylar – bu ABŞ-nyň Ýuta ştatyndaky Pando klonal tokaýydyr. Ylmy gözlegçiler tokaýyň soňky buz eýýamyndan has öň bir nahaldan ösüp başlandygyny we...
Awstraliýanyň “Lunaria One” startap kompaniýasy Amerikanyň “Intuitive Machines" hususy kosmos kompaniýasynyň 2025-nji ýyla meýilleşdiren Aý missiýasyna gatnaşar. Lunaria One Ýeriň tebigy hemrasynyň üstünde, ýagny...
Türkmenistanyň wekilleri Indoneziýanyň Bali şäherinde geçirilen halkara ylym we oýlap tapyşlar ýarmarkasyna (ISIF) gatnaşdylar diýip, "Türkmenistan: Altyn asyr" elektron neşiri habar berýär. Türkmen toparyna Türkmenistanyň...
Astronomlar Gün ulgamymyzda ýerleşýän Akmaýanyň ýolunyň gyrasynda adatdan daşary yssy, pes dykyzlykda bolan Ýerli köpürjikleriň kartasyny düzdüler. Gözleg bu sebitdäki "Sentawra" ýyldyzlar toparyna gönükdirilen...
Nemes arheologlary Gönnersdorfdaky paleolit döwrüne degişli şäherçede birnäçe açyşlaryň edilendigini habar berdiler. Olar ýüzünde tora düşen balyklary şekillendirýän daş plitalary tapdylar. Bu suratlar, takmynan...
Goşmaça 46 minut uky umumy özüňi duýşuňy has gowulaşdyryp, jemgyýete peýda getirýän hereketleri alyp barmaga ýardam edýär. Tehasyň Beýlor uniwersitetiniň ylmy gözlegçileri muny 90 sany ýaş adamyň gatnaşmagynda...
Hall uniwersitetiniň alymy Jeýms Gilbert Ýer ýüzündäki iň ýalta mör-möjekleri tapdy. Gürrüň Awstraliýada ýaşaýan we uzynlygy 3 mm-e ýetmeýän dunatotrips hakda gidýär. Bu mör-möjekler akasiýa agaçlarynda, öz kereplerinden...
Patyşa Huan Karlos uniwersitetiniň, Lawrens Liwormor milli barlaghanasynyň we Minnesota uniwersitetiniň alymlar topary Wenera boýunça "Haasttse-baad" tesserasynyň planetanyň taryhynyň başynda iki sany ägirt uly...
Ierusalimiň Ýewreý uniwersitetiniň we Täjigistanyň Milli Ylymlar akademiýasynyň arheologlary Merkezi Täjigistanyň Zerawşan jülgesinde möhüm açyş etdiler. Soýi Hawzakyň köp gatly arheologiki ýadygärliginde gadymy...
ABŞ-da Demirgazyk-Günbatar uniwersitetiniň alymlary taktil duýgulary döredip bilýän özboluşly plastyry işläp taýýarladylar. Nature žurnalynda beýan edilen bu innowasiýa köp ýerde ulanyp boljakdygy sebäpli eýýäm...
ABŞ-nyň Aeronawtika we kosmos giňişligini öwrenmek boýunça milli edarasy (NASA) Ýupiteriň bu planeta gözegçiligiň tutuş taryhynda iň ýokary hilli suratlaryny hödürledi. Suratlar “Ýunona” zondy tarapyndan Gün ulgamynyň...
6-njy we 7-nji noýabrda Gün iň ýokary hasaplanýan "X" klasynyň dört-bäş alawynyň energiýasyna deň bolan ýigrimi töweregi M derejeli alaw zyňdy. Bu barada Kosmos gözleg institutynyň Gün astronomiýasynyň barlaghanasyna...
Awstraliýadan we ABŞ-dan halkara alymlar topary tokaýlaryň tebigy taýdan dikelmeginiň global mümkinçiliklerine baha bermek üçin ylmy gözleg geçirdiler. Nature žurnalynda çap edilen netijeler adam gatyşmazdan tokaýlaryň...
Ženewa uniwersitetiniň şweýsariýaly alymlary bir öýjükli ýaşaýyşdan köp öýjükli organizmlere geçişiň ilkinji gezek Ýerde ýüze çykandygyny anykladylar. Bu ewolýusiýanyň nukdaýnazary ilki "towuk döräpmi ýa-da ýumurtga...
Oregon uniwersitetiniň alymlary on ýyllyk barlaglardan soň, adamyň sitomegalowirus (HCMV) wirusynyň esasynda AIW-e garşy sanjymyň prototipini döretdiler. Science Immunology žurnalynda çap edilen barlagda AIW-e...
Hytaýdan, Wengriýadan, Germaniýadan we beýleki ýurtlardan jemlenen astronomlar topary milliardlarça ýyl ozal ýok bolan ýyldyzlary öwrenmäge mümkinçilik berýän usuly oýlap tapdy. ArXiv portalynda neşir edilen bu...
NASA-nyň Hubble we Jeýms Uebb teleskoplary doňan iki spiral galaktikasynyň şekilini görkezmek üçin birleşdiler. "Ganly gözler" diýlip atlandyrylýan bu sahna IC 2163 we NGC 2207 galaktikalaryny öz içine alýar. Şekiliň...
Londondaky Britan muzeýiniň gözlegçileri üstünden, takmynan, 3000 ýyl töweregi wagt geçen Wawilonyň Imago Mundi çelgisinden (ýolgörkezijisinden, kartasyndan) Nuh pygamberiň taryhyna meňzeş gadymy hekaýatyň gämisiniň...
Dünýädäki ilkinji agaçdan ýasalan emeli hemra “SpaceX” amerikan kompaniýasynyň missiýasynyň çäklerinde kosmosa uçuryldy. “LignoSat” hemrasy Kiot uniwersiteti bilen Ýaponiýanyň "Sumitomo Forestry" gurluşyk kompaniýasy...
Wýetnamdaky Şondong gowagy (Hang Son Doong) dünýädäki iň uly gowak hökmünde ykrar edildi. Live Science-iň ýazmagyna görä, onuň içinde diýseň ýer köp bolup, ol ýerde Beýik Giza piramidalarynyň azyndan 15-si ýerleşip...
