Alymlar janly syçany içi görnüp duran edip, damarlaryny we içgoşlaryny gözden geçirmegiň usulyny tapdylar

  • 10.09.2024 11:10
  • 7.6k+

Stenford uniwersitetiniň (ABŞ) barlagçylary iýmit reňkleýji tartrazini ulanyp, syçanlaryň derisini wagtlaýynça dury edip biljek usuly oýlap tapdylar. Science žurnalynda beýan edilen bu usul alymlara haýwanlaryň gan damarlaryny we içgoşlaryny operasiýa etmezden, gözden geçirmäge mümkinçilik berýär diýip, Science žurnalyna salgylanýan CNN ýazýar.

Çipsy we doňdurma ýaly iýmitlerde ulanmak üçin kepillendirilen tartrazin deri dokumalarynyň refraktiw görkezijisini üýtgedýär we birnäçe minutlap ony dury  edýär.

“Biz ýagtylygyň köp bölegini, esasanam, gök we ultramelewşe şöhleleri özüne siňdirýän sary reňkleýjini ýagtylygy dargadýan deri bilen birleşdirdik. Aýry-aýrylykda bu maddalar kän ýagtylyk geçirmeýär, ýöne bilelikde syçanjygyň derisini dury etdiler " - diýip, barlagyň awtory Szyhao Ou düşündirdi.

Durulyk ýene öňki durkuna öwrülip, dokumalara zeper ýetirmeýär.
Alymlaryň sözlerine görä, bu tehnologiýa lukmançylykda giňden ulanylyp bilner, mysal üçin, gan alnanda damary aňsat tapmakda, deri kesellerini anyklamakda we deride amallary ýerine ýetirmekde. Şeýle-de bolsa, synaglar entek adamlarda geçirilmedi, sebäbi adamyň derisi syçanlaryňkydan on esse galyň.
Bu usul Kramers - Kronig gatnaşyklarynyň belli fiziki ýörelgesine esaslanýar: material bir reňkdäki köp ýagtylygy özüne siňdirse, ol beýleki reňkleriň ýagtylygyny has güýçli öçürýär diýip, Londonyň Imperiýa kollejiniň uly mugallymy Kristofer Roulends düşündirdi.
Usuly ulanmagyň aňsatdygyny we dokuma zyýan ýetirýän beýleki çemeleşmelerden tapawutlylykda, munuň düýpli zeperiniň ýokdugyny nygtady.


düýn 10:20
1.9k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.1k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
14k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...