Alymlar öz islegine görä garrap hem ýaşaryp bilýän jandary tapdylar

  • 27.08.2024 19:44
  • 14k+

Atlantik ummanyndan tapylan žele görnüşli kiçijik jandar alymlary haýran galdyrdy - bu jandar - "deňiz hozy" täsin ukyba eýe. Ol garramak prosesini tersine öwrüp bilýär.

Görnüşi ýaly, iň agyr şertlerde-de ýaşamaga ukyplydygy bilen tanalýan bu kekeşlijeler açlyk ýa-da şikes bilen ýüzbe-ýüz bolanlarynda iki murtjagazly gurçuk stadiýasyna çenli "yza gaýdyp" bilýär. Bu aýratynlyk oňa bar bolan has owunjak iýmitleri ele salmak bilen, diri galmaga mümkinçilik berýär.
Norwegiýadaky Bergen uniwersitetiniň alymlary tarapyndan geçirilen synagda ýeterlik iýmitlenenden soň, iýmitden mahrum bolan ýa-da zeperlenen dokumaly 65 deňiz hozunyň 13-siniň deslapky ululygyna gaýdyp gelmek bilen, ýitiren beden böleklerini dikeldip we hatda köpeltmek ukybyna hem eýe bolup biljekdikleri anyklandy.
Uniwersitetiň deňiz biology we doktorlykdan soňky ylmy işgäri Joan J. Soto-Anjel: "Jele görnüşliler murtjagazlaryny iýmiti tutup almak üçin ulanýarlar, uly bolanlygynda olarda beýle mümkinçilik bolmazdy" -diýdi.


29.12.2025 12:40
2.3k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
2.8k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...

29.12.2025 11:06
2.4k+

Alymlar ýaldyrawuk tomzaklaryň aragatnaşyk ýörelgesinden peýdalanyp, ýerden daşardaky aňy gözlemegi teklip etdiler

Arizona ştatynyň uniwersitetiniň alymlary ýerden daşary aňy gözlemek üçin täze strategiýany hödürlediler. Ol biologik aragatnaşyk ýörelgelerine we pulsarlary (neýtron ýyldyzlaryny) fon hökmünde ulanmaga esaslanýar...

29.12.2025 11:00
2k+

Alymlar beýnä ünsüni jemlemäge kömek edýän gen tapdylar

Rokfeller institutynyň alymlary Nature Neuroscience žurnalynda ünsüň tebigatyna bagyşlanan ylmy işlerini çap etdiler. Gözlegler ünsi jemlemek ukybynyň diňe bir beýnidäki peýdaly signallaryň güýçlenmegine däl, eýsem "fon" işjeňliginiň (beýnidäki artykmaç sesleriň) peselmegine-de baglydygyny görkezýär...