Hytaýyň “Çane-5” missiýasy tarapyndan toplanan Aý toprak nusgalarynyň barlagy Aýdaky wulkan işjeňliginiň ozal pikir edilişinden has uzak dowam edendigini görkezdi. Gözlegçiler wulkan aýnasynyň mikroskopik damjalarynda 123 million ýyl ozalky işjeňligiň alamatlaryny tapdylar diýip, Science neşirinde aýdylýar.
Aýyň görünýän tarapynyň günbatar böleginiň Tupan ummanyndan alnan nusgalar, partlama gelip çykyşyny görkezmeýän aýna damjalarynyň bardygyny görkezdiler.
3000-den gowrak aýna bölejiklerinden diňe üçüsi wulkan işjeňliginden gelip çykmagyny subut edýän ölçeglere laýyk geldi. Olaryň himiki düzümi, wulkan partlamasynyň giç ýüze çykmagyna sebäp bolup, radiogen ýylylygy esasynda bölekleýin eräp bilýän KREEP elementleriniň bardygyny görkezýär.
Bu açyş, Aýyň öňki geologiki taryhy baradaky düşünjelerine garşy çykýar we Aýdaky wulkan işjeňliginiň ozal pikir edilişinden 1,8 milliard ýyl uzak dowam edip bilendigini görkezýär.
