Mýanmada molýuskalaryň iki täze görnüşi tapyldy

  • 29.10.2025 10:52
  • 1.9k+

Halkara alymlar topary Mýanmada süýji suwda ýaşaýan korbikul (Corbicula) tohumyna degişli molýuskalaryň iki täze görnüşini we sferokorbikul (Sphaerocorbicula) atly täze kiçi tohumy ýüze çykardylar. Şeýlelikde, tohumyň doly klassifikasiýasy täzeden anyklandy. Bu barada Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň degişli institutynyň müdiri Ýuliýa Bespalaýa habar berdi.

Korbikullar täze suw howdanlaryna ornaşanda ýerli haýwanlara zyýan ýetirip bilýän agressiw görnüşler hasaplanýar. Barlaglaryň dowamynda genetiki we morfologiki maglumatlaryň esasynda Corbicula tohumynyň azyndan 27 görnüşiniň bardygy tassyklanyldy.
Täze kiçi tohum Mýanmada ýaşaýan endemik görnüşleri öz içine alýar:

  • Corbicula bilini
  • Corbicula lemroae
  • Şeýle hem öň başga maşgala degişli hasaplanan Corbicula avana.

Alymlar korbikullaryň köpeliş strategiýalarynyň çylşyrymlydygyny, şol sanda androgehneziň – ösüşiň diňe erkek ýadrosy arkaly dowam edýändigini hem belläp geçdiler.
Iş genetiki we morfologiki barlag usullary esasynda alnyp baryldy. Bu täze çemeleşme dünýä alymlaryna korbikullaryň inwaziw görnüşlerini has takyk klassifikasiýa etmäge mümkinçilik berer.
Barlagyň netijeleri Zoologica Scripta žurnalynda çap edildi. Işe Russiýadan, Azerbaýjandan, Wýetnamdan, Hindistandan, Marokkodan, Mýanmadan we Özbegistandan alymlar gatnaşdylar.


düýn 08:37
2k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

29.01.2026 20:16
2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

29.01.2026 18:18
7.5k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...

28.01.2026 18:38
6.4k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...