Alymlar birnäçe ösümlikleriň rak keseline garşy täsiriniň bardygyny tassykladylar

  • 29.10.2025 11:02
  • 4.8k+

Yrakly, hindistanly we russiýaly alymlar Hytaýyň halk lukmançylygynda ulanylýan birnäçe ösümlikden alnan maddalary barladylar we olaryň iň azyndan sekizsinde rak keseline garşy täsirleriň bardygyny subut etdiler. Bu barada Russiýanyň Günorta Ural Döwlet uniwersitetiniň metbugat gullugyna salgylanýan TASS habar berýär.

Uniwersitetiň düşündirişine görä, şeýle tebigy derman serişdeleriniň täsirini molekulýar derejede öwrenmezden ulanmak howply bolup biler, şonuň üçin ylmy taýdan tassyklama möhüm. In vitro (bedeniň daşynda, laboratoriýa şertlerinde) geçirilen synaglar käbir maddalaryň rak öýjükleriniň köpelmegini saklaýandygyny we immunitet ulgamyny güýçlendirýändigini görkezdi.
Barlagyň netijelerinden mysallar:

  • Rutakarpin (ewodiýa rutoplodnanyň miwesinden) – 48 sagadyň dowamynda rak öýjüklerine garşy işjeňlik görkezdi.
  • Ikariin (iri gülli dagdan) – rak öýjükleriniň ösmegini haýallatdy.
  • Matrin (sarymtyl soforanyň köklerinden) – göwüs mäzleriniň iň ýiti görnüşleriniň birine garşy täsir etdi.
  • Şikonin (gyzyl kökli serçeçiden) – rak ösmegini saklamagy bilen birlikde immuniteti güýçlendirdi.
  • Ostol (gar pasternagyndan) – öýjükleriň köpelmegini togtadyp, olaryň öz-özüni ýok etmegine sebäp boldy.

Şeýle hem lopuhyň arktigeniniň, inçe ýaprakly deňiz suwotylarynyň ekstraktlarynyň we safran dänelerindäki krosin bilen krosetiniň hem rak keseline garşy häsiýetleriniň bardygy aýdyldy.
Alymlaryň bellemegine görä, bu maddalar entek kliniki synaglardan doly geçmedi. Şonuň üçin olaryň bejergide ulanylmagy diňe lukmanlaryň berk gözegçiligi astynda mümkin bolar.


düýn 08:37
2k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

29.01.2026 20:16
2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

29.01.2026 18:18
7.5k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...

28.01.2026 18:38
6.4k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...