Alymlar birnäçe ösümlikleriň rak keseline garşy täsiriniň bardygyny tassykladylar

  • 29.10.2025 11:02
  • 4.8k+

Yrakly, hindistanly we russiýaly alymlar Hytaýyň halk lukmançylygynda ulanylýan birnäçe ösümlikden alnan maddalary barladylar we olaryň iň azyndan sekizsinde rak keseline garşy täsirleriň bardygyny subut etdiler. Bu barada Russiýanyň Günorta Ural Döwlet uniwersitetiniň metbugat gullugyna salgylanýan TASS habar berýär.

Uniwersitetiň düşündirişine görä, şeýle tebigy derman serişdeleriniň täsirini molekulýar derejede öwrenmezden ulanmak howply bolup biler, şonuň üçin ylmy taýdan tassyklama möhüm. In vitro (bedeniň daşynda, laboratoriýa şertlerinde) geçirilen synaglar käbir maddalaryň rak öýjükleriniň köpelmegini saklaýandygyny we immunitet ulgamyny güýçlendirýändigini görkezdi.
Barlagyň netijelerinden mysallar:

  • Rutakarpin (ewodiýa rutoplodnanyň miwesinden) – 48 sagadyň dowamynda rak öýjüklerine garşy işjeňlik görkezdi.
  • Ikariin (iri gülli dagdan) – rak öýjükleriniň ösmegini haýallatdy.
  • Matrin (sarymtyl soforanyň köklerinden) – göwüs mäzleriniň iň ýiti görnüşleriniň birine garşy täsir etdi.
  • Şikonin (gyzyl kökli serçeçiden) – rak ösmegini saklamagy bilen birlikde immuniteti güýçlendirdi.
  • Ostol (gar pasternagyndan) – öýjükleriň köpelmegini togtadyp, olaryň öz-özüni ýok etmegine sebäp boldy.

Şeýle hem lopuhyň arktigeniniň, inçe ýaprakly deňiz suwotylarynyň ekstraktlarynyň we safran dänelerindäki krosin bilen krosetiniň hem rak keseline garşy häsiýetleriniň bardygy aýdyldy.
Alymlaryň bellemegine görä, bu maddalar entek kliniki synaglardan doly geçmedi. Şonuň üçin olaryň bejergide ulanylmagy diňe lukmanlaryň berk gözegçiligi astynda mümkin bolar.


düýn 15:50
3.5k+

Floridada kenara zyňylan girdenek kaşalotlarda bakteriýanyň nämälim görnüşleri ýüze çykaryldy

Floridanyň Atlantik uniwersitetiniň ýanyndaky Harbow-Branç okeanografiýa institutynyň hünärmenleri girdenek kaşalotlaryň organizmlerinde Helicobacter urugyna degişli, ylma ozal nämälim bolan üç sany bakteriýa genotipini tapdylar...

18.02.2026 12:14
4.4k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
8.3k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...

18.02.2026 09:57
5.8k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...