Alymlar marmozet maýmynlarynyň biri-birine at dakýandyklaryny anykladylar

  • 05.09.2024 14:35
  • 8.7k+

Alymlar adaty marmozetleriň (Callithrix Jacchus) - günorta amerikaly ownuk maýmynlaryň biri-birini tanamak üçin özboluşly sesleri ulanýandyklaryny, ýagny biri-biriniň adyny tutup gygyrýandyklaryny anykladylar. Bu barada Edmond we Lili Safra adyndaky Neýroylymlar merkeziniň we Iýerusalimdäki Ýewreý uniwersitetiniň ýanyndaky Benin kompýuter ylymlary we inženerçilik mekdebiniň hünärmenleri tarapyndan geçirilen barlagda aýdylýar.

Science žurnalynda çap edilen makalada synaglaryň dowamynda primatlaryň kesekileriň bardygyny bildirmek üçin häsiýetli gykylyklary çykarandygy aýdylýar.
Üç dürli maşgala toparyndan 10 sany marmozeti öz içine alan barlag toparyň her agzasynyň kowumdaşlaryna ýüzlenmek üçin ýörite sesler toplumyny ulanýandygyny görkezdi. Bu marmozetlere gür tropiki tokaýlarda aragatnaşygy we toparyň jebislini saklamaga mümkinçilik berýär. Alymlar şeýle signallaryň 50 müňden gowragyny ýazgy etdiler.
Sesleriň maşyn öwreniş usullaryny ulanyp geçirilen seljermesi kime ýüzlenilýändigine baglylykda tapawutlanýandygyny tassyklady. Bu sesleriň adam atlaryna meňzeş özboluşly patternleri bar.
Birek-birege at dakmak - öz görnüşiniň beýleki wekillerine ses bilen “bellik etmek” we olary şoňa görä tanamak ukyby adamlara mahsus iň ýokary kognitiw funksiýalaryň biridir. Şeýle hereket ozal diňe delfinlerde we pillerde duşdy.
Täze açyş primatlarda çylşyrymly aragatnaşyk ukyplarynyň bardygyny we olaryň jemgyýetçilik gurluşynyň özboluşlylygyny görkezýär.


düýn 10:20
1.9k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.1k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
14k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...