Nature Medicine žurnalynda çap edilen täze gözleg häzirki ýaş nesliň özlerinden öňki nesillere garanyňda, şol bir ýaşda has ýokary biologiki ýaşda bolup biljekdigini görkezdi.
Şeýle hem barlagyň awtorlary çaltlaşan biologik garrylyk bilen 55 ýaşdan kiçi adamlarda rak keselleriniň käbir görnüşleriniň döremek töwekgelçiliginiň arasyndaky baglanyşygy-da ýüze çykardylar.
Alymlar Beýik Britaniýanyň «UK Biobank» taslamasyna gatnaşan 154 169 adamyň we ABŞ-nyň «All of Us» maksatnamasyna gatnaşan 10 262 adamyň maglumatlaryny seljerdiler. Ýaşy kesgitlemek üçin adamyň hakyky ýaşyna we ganyň dokuz sany biomarkerine (glýukoza, kreatinin, albumin, leýkositler we çişme markerleri) esaslanýan «PhenoAge» görkezijisi ulanyldy.
Netijede Beýik Britaniýaly 1965–1974-nji ýyllar aralygynda doglan adamlar 1950–1954-nji ýyllarda doglan nesil bilen deňeşdirilende has ýokary biologik ýaş görkezijisine eýe boldular. Şoňa meňzeş ýagdaý ABŞ-nda hem gabat gelindi. Olarda 1990-njy ýyllarda doglanlaryň biologik ýaş görkezijisi 1960-njy ýyllaryň ahyrynda doglan adamlara garanyňda ep-esli ýokary çykdy.
Düwnük keseli bilen baglanyşyk: Biologiki we kalendar ýaşyň arasyndaky tapawudyň ulalmagy bedende çişleriň ir döremek ähtimallygynyň ýokarlanýandygyny görkezdi. Bu baglanyşyk has-da öýken, iýmit siňdiriş ulgamy we ýatgy ragynda aýdyň ýüze çykdy.
– Häzirki wagtda ýaşlaryň arasynda rak keseliniň näme üçin köpelýändiginiň anyk sebäbini heniz hiç kim bilmeýär. Ýöne bu täze geçirilen derňewler meselä has giňişleýin garamaga kömek edýär we düwnügiň diňe bir bedeniň içindäki kiçijik öýjükleriň bozulmagy däl-de, eýsem tutuş bedeniň umumy ýagdaýy bilen baglanyşykly bir hadysadygyny görkezýär – diýip, «Cancer Grand Challenges» barlag merkeziniň direktory Dewid Skott belleýär.
Gözlegçileriň pikirine görä, alnan netijeler töwekgelçiligi ýokary bolan adamlarda onkologik keselleriň öňüni almak we olary irki basgançaklarda anyklamak işlerini kämilleşdirmäge kömek edip biler.
