Ylmy barlagçylar Ýeriň mantiýasynyň jümmüşinde, Afrikanyň we Ýuwaş ummanyň aşagynda ýerleşýän ägirt uly iki sany «adanyň» azyndan ýarym milliard ýyl bäri bardygyny anykladylar diýip, Nature ylmy žurnalynda çap...
Günorta Koreýanyň alymlary adamyň bäş duýgusyny gaýtalaýan ýarymgeçiriji süýümlere esaslanýan köpugurly datçigi döretdiler. Täze tehnologiýa bir wagtyň özünde ýagtylygy, basyşy we daşky gurşawyň kislotalylyk we...
Maks Plank Jemgyýetiniň himiýa instituty bilen Witwatersrand uniwersitetiniň alymlarynyň geçiren barlaglary Günorta Afrikada 3,5 million ýyl ozal ýaşap geçen awstralopitekleriň et bilen gaty seýrek iýmitlenendigini...
Alymlar ysmaz keselli adama diňe pikir güýji bilen wirtual kwadrokopteri dolandyrmagyna mümkinçilik berýän BrainGate2 atly neýrointerfeýsi döretdiler. Miçigan we Stenford uniwersitetleriniň alymlary tarapyndan...
2025-nji ýylyň 20-nji ýanwarynda Hytaýyň EAST (Experimental Advanced Superconducting Tokamak) eksperimental termoýadro reaktory elektron plazmany saklamak boýunça täze rekord goýdy. Reaksiýa 1066 sekunt dowam etdi...
Halkara astronomlar topary Gün ulgamyndan uzakda ýerleşýän we üstünde häzirki wagta çenli ölçemek başardan iň güýçli ýeller öwüsýän WASP-127b atly ekzoplanetany tapdylar. Olaryň açyşlary Astronomy & Astrophysics (A&A)...
Garward lukmançylyk mekdebinden amerikaly alymlar ýarganatlaryň üsti bilen ýaýraýan ölüm howply patogen bolan Nipah wirusynyň möhüm elementiniň kartasyny düzdi. Ylmy gözleg Cell žurnalynda neşir edildi. Nipah wirusy...
Çiliniň Atakama çölündäki Serro Armazones dagynda dünýäniň iň uly teleskopy bolan Extremely Large Telescope (ELT) teleskopynyň gorag gümmeziniň gurluşygy tamamlandy. 93 metr diametrli we 80 metr beýikligindäki...
Peruwyň paleontologlary häzirki uly ak akulanyň ata-babasynyň doly diýen ýaly saklanan skeletini tapdy. Ol, takmynan, 9 mln ýyl mundan ozal ýaşapdyr diýip, Reuters agentligi ýazýar. Cosmopolitodus Hastalis akulasynyň...
1960-njy ýyllarda Massaçusets tehnologiýalar institutynyň (MIT) professory Jozef Weýsenbaum (1923-2008) dünýäde ilkinji çat-bot bolan ELIZA-ny döretdi. Şol döwürde “çat-bot” adalgasy heniz ýokdy, şonuň üçin alym...
Unitree kompaniýasy özüniň akgynly ýöreýşi we ylgawy bilen tapawutlanýan täze G1 robotyny hödürledi. Işläp düzüjiler G1-iň muny beýleki ýaranlaryna garanyňda has tagaşykly ýerine ýetirýändigini nygtaýar. Robot...
“Týangun” orbital stansiýasynyň bortundaky “Şençžou-19” kosmos missiýasynyň ekipažy kosmos şertlerinde emeli fotosintez boýunça taryhda ilkinji tejribäni üstünlikli geçirdi. Kosmonawtlar raketa ýangyjyny öndürmekde...
Türkmenistanda organik galyndylar bilen hapalanan suwlary arassalaýan biologik organik süzgüç ulanmagyň mümkinçiliklerini öwrenmek boýunça ylmy gözleg we synag işleri alnyp barylýar. Bu barada "Türkmenistan: Altyn...
Hefeý şäherinde ýerleşýän Hytaýyň Ylmy-tehnniki uniwersitetiniň alymlary (USTC) maddanyň täze kwant halyny – ters akymly ýokary akyjylygy açdylar. Bu ylmy açyş atom derejesindäki bölejikleriň örän pes temperaturada...
Beýik Britaniýanyň Kil uniwersitetiniň alymlary galp habarlary anyklamak üçin “ansambl ses beriş” tehnikasyna esaslanýan guraly döretdi. Ulgam ygtybarly däl maglumaty 99% takyklyk bilen kesgitleýär. Bu oýlap tapyş...
Kanada, Ispaniýa, Tanzaniýa we beýleki ýurtlardan halkara antropologlar topary Homo erektusyň (dik ýöreýän adamyň) çöl howa şertlerinde ýaşamak ukybyny haçan öwrenendigini ýüze çykardylar. Bu barlagyň netijeleri...
Koreýanyň Ösen tehnologiýalar institutynyň (KAIST) inženerleri adam beýnisiniň gurluşyna “öýkünýän” innowasion kompýuter çibini döretdi. Prosessor adaty kompýuterlerden tapawutlylykda özbaşdak öwrenmäge we ýalňyşlyklary...
Halkara iş topary, semizlik düşünjesine täzeden seretmegi we anyklaýyşda diňe beden agram indeksine (BAI) bil baglamazlygy maslahat berýär. Iş toparynyň netijeleri, The Lancet Diabetes & Endocrinology žurnalynda...
ABŞ-daky Liwermor milli barlaghanasynyň (LLNL) alymlary taryhda iň güýçli rentgen çeşmesini döretdiler, ol bar bolan analoglaryndan iki esse ýagty. Täze açyş ylmy barlaglarda, esasanam, termoýadro sintezi pudagynda...
«Jeýms Uebb» kosmos teleskopy (JWST) we ALMA radioteleskop toplumy bilen geçirilen gözlegleriň netijesinde, Uly Magellan Buludynda täze uly ýyldyz toplumy ýüze çykaryldy. Bu açyş alymlara ýaş älemde ýyldyzlaryň...
Alymlar dünýäde mör-möjekleriň, esasanam arylar bilen kebelekleriň azalmagyndan alada edýärler. Bu ýagdaý oba hojalygynda uly mesele döredip biler, sebäbi ösümlikleri tozanlandyrmak üçin mör-möjekler zerurdyr....
Koreýanyň ösen tehnologiýalar institutynyň (KAIST) alymlary sekuntda 9120 kadr düşürmäge ukyply kamerany döretdiler. Bu üstünlik tebigatdan ylham alyp gazanyldy: tehnologiýanyň esasy böleginde mör-möjekleriň göz...
Barlagçylar Milanyň Sforsa galasynyň aşagynda Leonardo da Winçiniň çyzgylarynda beýan edilen gizlin ýerasty ötükleriň bardygyny tassykladylar diýip, Arkeonews ýazýar. XV asyrda gurlan Sforsa galasy taryhçylar we...
Kanadanyň Waterloo uniwersitetiniň inženerleri ykjam goşundylary ýöräp barýarkaň dolandyrmaga mümkinçilik berýän ulgamy döretdi – munuň üçin olar saklanmazdan birnäçe aýak hereketini ýerine ýetirmegi teklip edýär...
Alymlar Günüň üstünde 60-80% takyklygy bilen Gün alawyny çaklamaga ýardam edip biljek adaty bolmadyk bir hadysany tapdylar. Barlag bilen Amerikanyň astronomiýa jemgyýetiniň mejlisinde tanyşdyryldy we The Astrophysical...
Hytaý ilkinji gezek öňdebaryjy alymlaryň sany boýunça ABŞ-ny geçdi. Bu barada Dongbi Data kompaniýasynyň hasabatyna salgylanyp, South China Morning Post gazeti ýazýar. Bellenilip geçilmegine görä, 2020-2024-nji...
Paleosuratkeş Jon Gurçe, takmynan, 150 000 ýyl ozal aradan çykan gominidiň keşbini dikeltmek üçin Adamlar - Homo longi gadymy adam jynsynyň ("aždarha adam" diýlip hem atlandyrylýar) daşa öwrülen galyndy kelleçanagynyň...
Halkara alymlar topary Marsda hereket edýän Curiosity enjamyndan alnan maglumatlaryň kömegi bilen bu planetada bir wagtlar suwly kölleriň bardygyny subut edýän delilleri tapdylar. Bu barada Science Advances žurnalynda çap...
Singapuryň Flint kompaniýasy tebigata zyýansyz – alty hepdäniň dowamynda çüýräp ýitip bilýän täze kagyz batareýany işläp taýýarlady. Täze batareýa adaty litiý-ion batareýalaryna garanyňda 10 esse arzan we ekologiki...
Ýapon alymlary barlagyň netijeleri boýunça gök çaý içmegiň ýaşy uly adamlaryň beýnisine oňyn täsir edýändigi ýüze çykardylar. 65 ýaşdan uly 8766 adamyň maglumatlarynyň seljerilmegi netijesinde, çaýyň yzygiderli...
Hytaýly inženerler dünýäniň iň çalt robot itini döretdiler. Bu modele «Gara babyr 2.1» ady dakyldy. Ony Çžeszýan uniwersitetiniň inženerleri Jingshi Technology we Hangzhou Kaierda Welding Robot kompaniýalary bilen...
Prezident Serdar Berdimuhamedow Buýruga gol çekip, Türkmenistanda 2025-nji ýylda aspirantura, doktorantura we kliniki ordinatura kabul ediljekleriň sanyny tassyklady. Degişli resminama metbugatda çap edildi. Resminama...
Alymlar ölüm howply ýylan zäherlerini zyýansyzlandyrýan beloklary döretmek üçin ilkinji gezek emeli aňdan peýdalandylar diýip, EurekAlert habar berýär. Waşington uniwersitetiniň lukmançylyk fakultetiniň (UW Medicine)...
Tebigaty goramagyň halkara bileleşiginiň (IUCN) ýolbaşçylygyndaky alymlar derýalarda, köllerde we beýleki süýji suw howdanlarynda ýaşaýan janly-jandarlaryň ýagdaýyny ilkinji gezek giňişleýin öwrendiler. Netijeler...
Nowosibirsk döwlet tehniki uniwersitetiniň (NDTU) alymlary betondaky jaýryklary suratlar we wideolar arkaly anyklap bilýän neýroset döretdiler. Bu tehnologiýa betbagtçylyklaryň öňüni almak we abatlaýyş çykdajylaryny...
Finlýandiýanyň Abo Akademi uniwersitetiniň alymlary Hytaýyň Suçžou nanotehnologiýa we nanobionika institutyndaky kärdeşleri bilen bilelikde organiki Gün batareýalarynyň esasy meselelerini çözdüler. Olar bu enjamlaryň...
Ýewropanyň kosmos agentliginiň (ESA) hünärmenleri Solar Orbiter enjamynyň soňky üç ýylda toplan maglumatlaryny sese öwrüp, Gün partlamalarynyň “nähili ses çykarýandygyny” görkezdiler. Gözlegleriň çäklerinde, maglumatlary...
Iordaniýanyň AirFarm kompaniýasy CES 2025 sergisinde gurak sebitlerde gök önümleri ösdürip ýetişdirmek üçin niýetlenen çişirilýän fermany tanyşdyrdy. Bu tehnologiýa suwuň sarp edilişini 90% azaltýar diýip, Forbes neşiri...
Halkara alymlar topary uly göwrümli Beyond EPICA taslamasyny üstünlikli tamamlady. Ekspedisiýanyň çäklerinde ylmy gözlegçiler 2,8 kilometr çuňluga ýetip, ýaşy 1,2 million ýyldan gowrak bolan buzy çykardylar. Bu...
Genetiki seljermeleriň netijesinde Türkiýede ýerleşýän gadymy şäher Efesden tapylan galyndylaryň Müsür şa zenany Kleopatranyň öweý aýal dogany Arsinoýa IV-ä degişli däldigi ýüze çykaryldy. Sebäbi seljermelerde...
