Marsdan Ýere düşen “Gara gözel” meteoritiniň derňewleri Marsda 4,45 mlrd ýyl ozal gyzgyn gidrotermal çeşmeleriň bolandygyny görkezdi. Bu barada Awstraliýanyň Kýortin uniwersitetiniň metbugat gullugyna salgylanyp, Space.com habar berýär.
Meteorit bölegi 2011-nji ýylda Sahara çölüniň Marokko böleginde tapyldy. Netijede, ol “asman daşlarynyň” kolleksionerleriniň eline düşdi we olar tapyndyny planetologlara berdiler. Tapyndy NWA 7034 ylmy adyny aldy.
Alymlar meteoritden alnan sirkon mineral dänelerini öwrendiler. Seljerme olaryň gyzgyn dag jynslarynyň örän gyzgyn suwuk suw bilen galtaşygy netijesinde emele gelendigini görkezýär.
“Häzir kärdeşler gidrotermal ulgamlaryň Ýerde ýaşaýşyň döremegi üçin esasy element bolandygyny çaklaýarlar. Marsda olaryň analoglarynyň açyşy onuň gabygynyň emele gelşiniň ilkinji tapgyrlarynda Marsyň üstünde ewolýusiýa we ýaşaýşy goldamak üçin zerur bolan gyzgyn suwuk suwuň bolandygyny görkezýär” – diýip, Kýortin uniwersitetiniň uly ylmy işgäri Aaron Kawosi aýtdy.
Meteorit Selsiý boýunça 500-800 gradus temperaturaly suwuň yzlaryny saklaýar. Bu şertler gadymy Ýerde organiki molekulalaryň sintezine ýardam eden gidrotermal ulgamlary ýada salýar.
Awstraliýaly ylmy gözlegçileriň aýtmagyna görä, NWA 7034 5-10 mln ýyl ozal planetanyň üstünden zyňlan Mars gabygynyň böleklerinden ybarat. Demir, alýuminiý we natriý ýaly tapylan elementler Marsda onuň hereket eden ilkinji milliardlarça ýylynda suwuň bolandygyny tassyklaýar.
Açyş uzak geçmişde Gyzyl planetanyň ýaşaýşyň döremegi üçin zerur şertlere eýe bolandygy baradaky çaklamany esaslandyrýar.
