30-njy maý güni gündiz güýçli partlan meteorit ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar bölegini sarsdyrdy. NASA-nyň habar bermegine görä, asman jisiminiň dargan mahalynda böleklere bölünen energiýasy takmynan 300 tonna trotiliň partlamasyna barabar boldy.
Kosmosdan gelen bu jisim Massaçusets ştatynyň kenarýakasynyň üstünden Ýeriň atmosferasyna girip, göz gamaşdyryjy ýagtylygy we birbada amerikan ştatlarynyň birnäçesinde eşidilen elhenç gürpüldini emele getirdi.
Partlama ýerli wagt bilen sagat 14:11 töwereklerinde hasaba alyndy. Güýçli ses tolkunlary sebäpli Boston, Ipswiç we Jonston şäheriniň ýaşaýjylarynyň öýleriniň aýnalary we diwarlary sarsdy. Şol wagtyň özünde, Amerikan meteor jemgyýeti gündiziň günortany asmandan örän ýagty bolidiň geçendigi hakda gözli şaýatlardan onlarça habar aldy.
NASA-nyň resmi maglumatlarynda meteoryň Massaçusets ştatynyň demirgazyk-gündogar we Nýu-Hempşir ştatynyň günorta-gündogar bölekleriniň takmynan 64 kilometr belentliginde dolulygyna dargap ýok bolandygy aýdylýar.
Meteorlaryň köpüsi, aslynda, atmosferanyň ýokary gatlaklarynda hiç hili zyýan ýetirmezden ýanyp gidýän çäge ziresiniň ululygyndaky kiçijik böleklerden ybaratdyr. Emma has uly jisimler sagatda 40 müňden 250 müň kilometre çenli tizlik bilen hereket edip, has çuň gatlaklara aralaşmagy başarýarlar. Şeýle jisim howany bölüp geçen wagty güýçli gysylma täsirini döredýär we uly zarba tolkunlaryny emele getirýär.
ABŞ-nyň Geologik gullugy meteoritiň ses zarbasynyň onuň tutuş göni hereket ugry boýunça ýaýraýandygyny, şol sebäpli hem onlarça kilometr uzaklykdan eşidilýändigini belledi.
Alymlar bu meteoritiň bölekleriniň ummana gaçmak ähtimallygynyň uludygy sebäpli, olary tapyp bolmaz diýip hasaplaýar. Şeýle-de bolsa, wideoýazgylar we şaýatlaryň beren görkezmeleri astronomlara asman jisiminiň takyk tizligini, gaçan burçuny we gelip çykyşyny anyklamaga aňrujy mümkin bolan kömegi berer.
Meteoritiň adama gelip degmek ähtimallygy ujypsyzdyr. Taryhda munuň bilen bagly hasaba alnan ýekeje waka bar. 1954-nji ýylda Alabamada kosmos daşy öýüň üçegini deşip geçip, bir aýala degýär. Ýöne ol aýala şeýle ýagdaýda hem hiç zat bolmaýar we ýeňil şikesler bilen gutulmagy başarýar.
