Saturnyň hemrasyna ugradyljak Dragonfly missiýasy SpaceX raketasynda uçurylar

  • 28.11.2024 11:17
  • 3.5k+

ABŞ-nyň Milli aeronawtika we kosmos giňişliginiň barlaglary müdirligi (NASA) Dragonfly (“Teneçir”) apparatyny uçurmak üçin SpaceX kompaniýasy bilen 257 million dollarlyk şertnama baglaşdy. Missiýanyň çäklerinde Saturnyň hemrasy  Titanyň ýaşaýyşa ýaramlylygyny anyklamak üçin barlag geçiriler.

Aşa agyr Falcon Heavy göteriji raketada uçurmaklyk 2028-nji ýylyň iýul aýyna meýilleşdirilýär.
450 kg-lyk wint ganatly dron bolan Dragonfly 2034-nji ýylda Titana barar. Onuň wezipeleri hemranyň atmosferasyny, topografiýasyny we uglewodorod suw howdanlaryny öwrenmek, şeýle hem çylşyrymly organiki molekulalary gözlemekden ybarat. Çen bilen düşmeli ýeri - uglewodorod bölejiklerinden ybarat çukurlary bolan Şangri-La sebitidir.
Missiýa NASA-nyň New Frontiers (“Täze sepgitler”) maksatnamasynyň bir bölegi bolar. Taslamanyň umumy býujeti, enjamyň tehniki taýdan gowulaşdyrylmagy we pandemiýa bilen bagly gijä galmagy sebäpli, 3,35 milliard dollar diýlip hasaplanylýar.
Titan Ýeriň irki döwrüne meňzeşligi sebäpli alymlary gyzyklandyrýar. Hemranyň dykyz atmosferasy we suwuk uglewodorod kölleri bar. Alymlar Dragonfly-yň ýaşaýyşyň döremeginden öňki proseslere düşünmäge kömek eder diýip umyt edýärler.
Bu Ýewropa kosmos gullugynyň 2005-nji ýylda hemranyň üstüne üstünlikli gonan Gýugens zondundan soň, Titana baran ikinji apparat bolar.


düýn 09:05
1.5k+

Perseverance barlaglary Marsyň öň çygly we maýyl bolandygyny tassyklady

Marsyň ýüzünde geçirilen barlaglar milliardlarça ýyl ozal bu planetanyň öň çaklanylyşy ýaly buz bilen örtülmän, gaýta maýyl we çygly bolandygyny görkezdi. Munuň özi «Nuh eýýamy» diýlip atlandyrylýan döwürde (takmynan 4,1–3,7 mlrd ýyl ozal) Marsda äpet suw howdanlarynyň we derýalaryň bolandygyny çaklamaga doly mümkinçilik berýär...

18.02.2026 15:45
3.5k+

Özbegistan 2028-nji ýyla çenli ilkinji ylmy hemrany we kosmonawty uçurmaga taýýarlanýar

Özbegistan 2028-nji ýylda 6U görnüşli ilkinji ylmy hemrasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu hemra türki halklaryň görnükli astronomy, matematigi, akyldary we şahyry Mirzo Ulugbegiň hormatyna atlandyrylar. Şeýle hem Respublikada ýurduň ilkinji kosmonawtyny taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar...

18.02.2026 12:14
4.2k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
7.8k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...