Neandertallar ilkinji suratkeşler eken: eýsem, olar gaýalaryň ýüzüne näme çekipdirler?

  • 09.12.2024 14:42
  • 3.9k+

Sautgempton uniwersitetiniň hünärmenleri Ispaniýanyň Maltrawieso gowagyndaky gaýalarda saklanyp galan el yzlarynyň senesi bellediler. Gözlegçiler şekilleriň Neandertallar tarapyndan takmynan 66,7 müň ýyl ozal döredilendigini anykladylar. Bu taryhda ilkinji suratkeşleriň häzirki zaman adamlary däl-de, neandertallardygyny görkezýär diýip, Phys.org ýazýar.

Bu şekilleriň ýaşyny kesgitlemek üçin alymlar uran-tori tanyşmak usulyny ulandylar. Onda çap pigmentini örtýän karbonatyň 22 nusgasy öwrenildi. Netijede şekilleriň ýaşy 46,6-dan 66,71 müň ýyla çenli üýtgeýär.
Ondan öň iň gadymy el yzlary Indoneziýanyň Sulawesi adasyndaky gowakda tapylan şekiller hasaplanýardy, olaryň iň az ýaşlysy 39,9 müň ýyla deňdi.
Gözlegleriň netijeleri “Journal of Archaeological Science: Reports” žurnalynda çap edildi diýip, rbc.ru ýazýar.
Ýazyjylaryň pikiriçe, bu açyş neandertallaryň häzirki zaman adamlarynyň peýda bolmagyndan has öň sungaty döretmäge bolan ukybyny tassyklaýar.
El yzlary bolan neandertallaryň we saz gurallaryny şekillendirýän gadymy adamlaryň surat çekmekde hiç hili şekilsiz doly ak kendiri ýa-da diwara skoç bilen ýelmenen banany millionlarça dollara satýan häzirki zaman suratkeşlerinden has köp dürlüligi talap edendigini bellemelidiris.


21.02.2026 17:18
8.5k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.4k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...

19.02.2026 10:16
3.4k+

Altaýda 2500 ýyl ozal çylşyrymly hirurgiýa operasiýalary geçirilipdir

Nowosibirsk döwlet uniwersitetiniň alymlary Altaý Respublikasynyň Ukok belentliginde tapylan gadymy pazyryk medeniýetine degişli zenanyň kellesini häzirki zaman kompýuter tomografiýasy arkaly öwrendiler. Barlaglar netijesinde, mundan 2,5 müň ýyl ozal bu zenana örän çylşyrymly äň operasiýasynyň edilendigi anyklandy...

12.02.2026 12:07
2.4k+

«Týudorlaryň ýüregi»: britanlar XVI asyr patyşa tumaryny saklap galmak üçin 3,5 million funt sterling toplady

Britan muzeýi týudorlar neslinden bolan patyşa Genrih VIII-e dahylly  altyn tumary saklap galmak we ony köpçülige görkezmäge elýeterli etmek üçin zerur bolan 3,5 million funt sterlingi toplamagy başardy. Bu barada Independent neşiri habar berýär...