Witwatersrand uniwersitetiniň alymlary Zimbabweniň gündogarynda gaýanyň ýüzüne çekilen şekilleri öwrendiler we beýleki zatlar bilen bir hatarda deprek, fleýta, surnaý we şakyrdawuk oýnawaç ýaly dürli gadymy saz gurallarynyň şekillerini dokumentleşdirdiler. Tapyndylar gadymy san halkynyň aýdym-saz däplerini açyp görkezýär diýip, Phys.org habar berýär.
Barlagçylar gaýa şekilleriniň iki görnüşine duş geldiler: san awçy-ýygnaýjylarynyň nepis ýerine ýetirilen şekilleri we görmäge gelen fermerleriň barmak yzlary bilen sähelçe bulaşdyrylan şekiller. Alymlar diňe birinji görnüşi derňediler.
Şekiller Hornbostel-Saks klassifikasiýasyna görä dört kategoriýa bölündi: ideofonlar, membranofonlar, hordofonlar we aerofonlar.
Şekillerde şakyrdawuklary, deprekleri, surnaýlary, fleýtalary we üflenip çalynýan aerofonlaryny kesgitlemek başartdy. Gurallar dürli maksatlar üçin ulanylypdyr.
Hünärmenler jyns tapawudyna-da ünsi çekdiler: erkekler surnaý çalypdyrlar, şaňňyrdawuklary bolsa iki jynsyň wekilleri hem şaňňyrdadypdyr. San halkynyň aýallary, köplenç, aýdym aýdypdyrlar we el çarpypdyrlar.
