Astronomlar kosmosda V harpy görnüşindäki syrly gurluşy gördüler

  • 16.12.2024 06:54
  • 3.2k+

Alymlar fromerden 12 million ýagtylyk ýylynda ýerleşýän Sentawr A galaktikasynyň golaýynda syrly V şekilli gurluşy tapdylar. “The Astrophysical Journal-ynda” çap edilen maglumatlara görä, obýekt takmynan 700 ýagtylyk ýylyna ýetýär.

Sentawr A merkezinde äpet gara deşikli işjeň galaktika bolup, onuň massasy 55 million Güne deňdir.
Ol Akmaýanyň ýolundan ep-esli kiçi, ýöne has ykjam we dykyz massa bilen deň. Aýratynam, onuň özeninden ters tarapa çykýan plazmanyň iki äpet “çüwdürimi” - akymy täsir galdyrýar. Bu uçarlar ýagtylygyň tizligine ýakyn käbir ýerlerde hereket edýär.
Şeýle akymlara otnositelistik uçarlar ýa-da akymlar diýilýär. Ol daş-töweregindäki maddalary işjeň sarp edýändigi üçin gara deşikden çykýar. Şeýle gara deşik galaktikanyň merkezinde ýerleşýän bolsa, oňa işjeň galaktiki ýadro diýilýär. Otnositel uçarlar gara deşik özüne çekilen ähli zady siňdirmäge wagt tapman, “artykmaçlyk” polýuslaryndan gaçanda ýüze çykýar.
Bu syrly zat uçarlaryň biriniň golaýynda ýerleşýär. Şeýle-de bolsa, alymlaryň bu gelip çykyş hakynda mümkin bolan düşündirişleri bar. Gözlegçiler burçy emele getirýän çyzyklaryň näbelli obýektiň ýerleşýän ýerinden gelýändigini çaklaýarlar. Munuň güýçli akymyň ýolunda özüni tapýan ýyldyz bolup biljekdigine we “V harpy” bu akymyň ýyldyzdan gaçýan maddasydygyna ynanýarlar. Belki, bu ýyldyzdan yzygiderli gelýän materiýa akymy bilen uçaryň çaknyşmagynyň netijesidir. Oňa bolsa "ýyldyz şemaly" diýilýär.
Şeýle-de bolsa, astronomlar biriniň ýerine iki sany aýlawyň barlygy bilen geň galýarlar. Ýöne bu mümkin, gara deşik goşa ýyldyzdaky plazmany “urýar” diýip, hi-tech.mail.ru ýazýar.


düýn 16:10
3.9k+

Hemra suratlarynyň geliş tizligi birnäçe minuta çenli gysgaldy

Hemra operatorlary Ýeriň şekillerini surata alanlaryndan soň birnäçe minutyň içinde ibermäge başladylar. Vantor kompaniýasynyň WorldView Legion hemrasy tarapyndan geçirilen tehnologiýa görkezilişi, iki ýyl......

09.04.2026 09:31
3.6k+

Ýapon fizikleri hiç haçan solmaýan suratlary çap etmegi öwrendiler

Ýaponiýaly alymlaryň topary kremniý nanosferaly ýörite boýaglary ulanyp, gurluşly reňkler bilen çap etmek usulyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa Advanced Materials žurnalynda beýan edildi....

08.04.2026 14:38
6.1k+

Bulary biz hiç wagt görmändik: NASA Aýyň arka tarapyndan pursatlary görkezdi

Aeronawtika we kosmos giňişligini öwrenmek boýunça milli müdirlik (NASA) Artemis II missiýasynyň dowamynda «Orion» kosmos gämisi bilen Aýyň daşyndan aýlanyp çykylan wagty alnan özboluşly fotosuratlary we......

07.04.2026 19:02
5k+

Biologlar gurbaganyň çagasyny arkasynda göterýän täze görnüşini tapdylar

Demirgazyk Peruwyň daglarynda gurbaganyň Gastrotheca mittaliiti diýlip atlandyrylan, torbaly täze görnüşi tapyldy we beýan edildi. Olaryň tapawutly aýratynlygy çagalaryny arkasyndaky ýörite deri torbada......