Paleontologlar gadymy ägirt uly süýrenijileri suratlandyrypdyrlar: olar mundan 47 million ýyl ozal ýaşapdyrlar

  • 28.11.2024 11:33
  • 12k+

Halkara alymlar topary ýitip giden amfisbenleriň täze we ýok bolan görnüşlerini (gurçuk ýaly hažžyklar ýa-da iki aýaklylar) suratlandyrdy. Olar Terastiodontosaurus marcelosanchezi-iň beýanyna, Tunisdäki Jebel-Şambi milli seýilgähinde tapylan galyndylara esaslanýar. Bu ylmy iş "Zoological Journal of the Linnean Society" žurnalynda çap edildi diýip, vokrugsveta.ru ýazýar.

Bu gadymy süýrenijiler eocene döwründe takmynan 47 million ýyl ozal Ýeriň ýüzünde ýaşapdyrlar we amfisbenleriň arasynda iň ulusy bolupdyr. Onuň uzynlygy 90 santimetrden geçdi. Olaryň Amfisbena alba ýaly häzirki zaman nesilleriniň iň ýokarysy 81 santimetre ýetýär.
Gözlegçiler şol döwürdäki amfisbaýlylaryň ägirt ululygynyň, köplenç ýeriň aşagynda geçirýän häzirki zaman görnüşlerinden tapawutlylykda, esasan ýer ýüzünde ýaşandyklaryny görkezýär diýip hasaplaýarlar.
Amfisbena derisiniň aýratyn gurluşy sebäpli tunellerde iki tarapa hereket edip bilýän özboluşly süýrenijilerdir. Bu açyş adaty bolmadyk haýwanlaryň ewolýusiýasyna we olaryň gadymy ekosistemalara uýgunlaşmagyna has gowy düşünmäge mümkinçilik berýär diýip, alymlar belleýär.


düýn 16:09
918

Bennu asteroidinde çylşyrymly himiki «adajyklar» ýüze çykaryldy

Bennu asteroidinden alnan nusgalarda organiki maddalaryň we minerallaryň deňölçegsiz paýlanyşy ýüze çykaryldy, olar özboluşly himiki «adajyklary» emele getirýärler. Bu açyş irki asteroidlerdäki suwuk suwuň......

düýn 16:04
588

Neýron ulgamy öýjükdäki belok baglanyşyklaryny 95% takyklyk bilen öňünden aýtmagy öwrendi

“Ýokary ykdysadyýet mekdebi” milli ylmy-barlag uniwersitetiniň alymlary beloklaryň biri-biri bilen özara täsirleşjekdigini 95% takyklyk bilen çaklaýan GSMFormer-PPI modelini işläp düzdüler. Bu işläp düzme......

düýn 11:01
1.3k+

Iň "arassa": astronomlar rekord derejede pes elementli ýyldyz tapdylar

Çikago uniwersitetiniň talyplarynyň topary agyr elementleriň rekord derejede az mukdaryna eýe bolan SDSS J0715-7334 ýyldyzyny tapdylar. Bu şu wagta çenli belli bolan iň “arassa” ýyldyzdyr....

09.04.2026 09:31
4k+

Ýapon fizikleri hiç haçan solmaýan suratlary çap etmegi öwrendiler

Ýaponiýaly alymlaryň topary kremniý nanosferaly ýörite boýaglary ulanyp, gurluşly reňkler bilen çap etmek usulyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa Advanced Materials žurnalynda beýan edildi....