Arktikada suwasty obserwatoriýa oturdyldy: ol planktona gözegçilik eder

  • 04.12.2024 14:54
  • 1.9k+

Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TSU) alymlary Arktikadaky buzda suwasty golografiki kamera oturtdylar. Ol planktony (plankton - süýji we deňiz suwlarynda ýaşaýan mikroskopik organizmlerdir) yzygiderli gözegçilik eder we daşky gurşaw gözlegleri üçin maglumatlary geçirer.

Arktikadaky bu obserwatoriýa suw ekosistemalarynyň ýagdaýyna gözegçilik etmek üçin oturdyldy. Kamera Demirgazyk buzly ummanyň üstünden geçýän "Demirgazyk polýus - 42" platformasynda ýerleşdirildi.
Taslamanyň maksady planktonyň özüni alyp barşyny öwrenmekden we suwuň hapalanmagynyň alamatlaryny kesgitlemekden ybaratdyr.
Alymlaryň pikiriçe, plankton suw gurşawynyň sähelçe üýtgemegine reaksiýa berýär, bu bolsa hapalanmagy ir ýüze çykarmak üçin ulanmaga mümkinçilik döredýär. Kamera ekologiýa we radiofizika pudagyndaky hünärmenler tarapyndan seljeriljek maglumatlary geçirýär. Alnan suratlar planktonyň bioritmlerini, şol sanda her bir adamyň berk berjaý edýän “iýmitleniş tertibini” öwrenmäge kömek edýär.
“Buz üstündäki TDU” taslamasy uniwersitetiň “Ýeriň global üýtgemegi” strategiki taslamasynyň çäginde durmuşa geçirilýär. Bu howanyň üýtgemegini we Russiýanyň demirgazyk sebitleriniň ekologiýasyny öwrenmäge gönükdirilendir diýip, TASS ýazýar.


18.02.2026 12:14
4.1k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
7.7k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...

18.02.2026 09:57
5.5k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...

18.02.2026 07:37
7k+

Balykçylygyň gadagan edilmegi Ýanszy derýasynda 70 ýylda ilkinji gezek balyklaryň köpelmegine getirdi

Science žurnalynda Hytaýda geçirilen giň gerimli ekologik barlagyň netijeleri çap edildi. Onda alymlar 2021-nji ýylda Ýanszy derýasynyň howzunda täjirçilik maksatly balyk tutmaga girizilen on ýyllyk moratoriýanyň netijelerine baha berdiler...