Arheologlar rim ýadygärlikleriniň anglo-sakson nusgasyny tapdylar

  • 04.12.2024 14:49
  • 2.2k+

Iňlis arheologlary Angliýanyň Norfolk sebitindäki Attleboro şäheriniň golaýynda geçirilen gazuw-agtaryş işlerinde b.e. V-VI asyrlaryna degişli adaty bolmadyk gymmatly tapynda gabat geldiler. Bu tapyndy 393-nji ýyldan 423-nji ýyla çenli Günbatar Rim imperiýasyny dolandyran imperator Gonoriýanyň döwründen bäri "solidus" diýlip atlandyrylýan rim teňňesi görnüşindäki maýatnikdir. Bu barada "Live Science" portaly habar berýär. 

Alymlaryň pikiriçe, maýatnikiň öň tarapynda bezegde Gonoriýanyň şekili, arka tarapynda bolsa, bir elinde harby standart bolan we kiçijik hudaý Nike (Rimiň ýeňiş nyşany) bar.
Gözlegçiler tapylan bezegiň özboluşly bolandygyny bellediler. Olary butparaz iňlis-saksonlar ýasapdyrlar, ýöne olaryň nusga hökmünde alan teňňesi hristian Rimine degişlidir.
Mundan başga-da, şol döwürde iňlis-sakson taýpalarynyň doly ösen ýazuw ulgamy ýokdy, şonuň üçin önüm gaty geň ýazgylar bilen bezelipdir.
Imperator Gonoriýanyň döwründen galan hakyky Rim solidusy latynça “RESTITVTOR REIPVBLICAE”, ýagny “Respublikany dikeldiji” manysyny berýär. Näbelli iňlis-sakson ussalary bu ýazgyny "STITVTOR EIPVBLICAE" görnüşinde köpeldip, käbir harplary taşlap, başgalaryny garyşdyrypdyrlar, şonuň üçin habaryň manysy ýitipdir.
Arheologlar ýazuwlaryň iňlis-saksonlary biynjalyk etmeýändigini, sebäbi olaryň Rim pullaryny galplaşdyrmak islemeýändiklerini, ýöne aýratyn şaý-sepler döretmek isleýändiklerini aýtdylar. Şeýle-de şaý pulda bag ýa-da zynjyr üçin altyn aýlaw halka görkezilýär diýip, rambler.ru ýazýar.


14.04.2026 17:01
3.1k+

Gadymy pelsepeçi Empedoklyň ýiten ýazgylary 2000 ýyldan soň tapyldy

Lýež uniwersitetiniň barlagçysy Natan Karlig biziň eýýamymyzdan öňki V asyra degişli bolan «Fizika» atly filosofiki poemanyň bir bölegini tapyp, onuň kime degişlidigini anyklady. Bu tekstiň awtory gadymy......

13.04.2026 16:46
7.8k+

Alymlar zehinli adamlaryň näme üçin ýalňyzlyk çekýändigini düşündirdiler

IQ derejesi ýokary bolan adamlar köplenç özlerini jemgyýetden çetde ýaly duýýarlar we güýçli utanç duýgusyny başyndan geçirýärler. Bu bolsa olaryň adamlara öwrenişmegini kynlaşdyrýar diýip, Your Tango neşiri......

11.04.2026 14:17
4.4k+

Ikiýüzlülik — häsiýet däl-de, biologiýadyr: aýdylýan sözler bilen edilýän işleriň tapawudy beýniden tapyldy

Adamyň ahlak garaýşy bilen onuň edýän işleriniň arasyndaky çaprazlygyň sebäbi beýniniň wentromedial prefrental gabygy diýlip atlandyrylýan böleginiň işjeňlik derejesine bagly bolup çykdy. Neýrobiologlaryň bu......

10.04.2026 00:01
2.9k+

Alymlar ýabany balarylaryň abstrakt ritm duýgusynyň bardygyny subut etdiler

Hytaýly, beýik britaniýaly we awstraliýaly biologlar ýabany balarylaryň ritmiki üýtgese-de, çylşyrymly ritmik patternleri tanamak ukybynyň bardygyny anykladylar diýip, Science žurnaly habar berýär....