Arheologlar Ankaranyň 60 km günorta-gündogarynda ýerleşýän Býüklükaleden tapylan 3300 ýyllyk toýun tagtajygyň syryny açmagy başardylar. Arkeonews-yň ýazmagyna görä, bu tagtajykda bürünç asyrynyň syrly döwleti bolan...
Daniýaly alymlar gözleg-halas ediş işleri wagtynda barmasy kyn ýerlerde diri galanlary gözläp bilýän ýylan roboty döretdiler diýip, New Atlas neşiri ýazýar. Günorta Daniýa uniwersitetiniň (SDU) alymlary tarapyndan...
Sidneý uniwersitetiniň we Sorbonna uniwersitetiniň alymlary dünýä ummanyndaky çuň deňiz akymlarynyň Marsyň orbitasy bilen sinhronlaşýandygyny anykladylar. Bu barada Nature ylmy žurnalynda çap edilen gözlegde aýdylýar...
Sankt-Peterburgyň ITMO uniwersitetiniň alymlary ýokary belokly mal iýmini öndürmek üçin azyk galyndylarynda siňek liçinkalaryny ösdürip ýetişdirmegiň tehnologiýasyny döretdiler diýip, uniwersitetiň metbugat gullugyna...
Saud Arabystanyndaky Patyşa Abdylla adyndaky Ylym we tehnologiýa uniwersitetiniň (KAUST) alymlary ýaglanan tekizlikde ýygnanýan suw damjalarynyň çylşyrymly “tanslary” ýerine ýetirýändigini anykladylar. "Çiriosyň...
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň talyby Baýnazar Nepesow «GDA-nyň iň gowy ýaş alymy — 2023» atly taslamanyň ýeňijisi boldy. Bu barada institutyň resmi saýtynda habar...
"Jeýms Uebb" kosmos teleskopy Üçburçluk galaktikasynda, Ýerden 2,73 million ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýän NGC 604 ýyldyz emele getirýän sebitiň suratlaryny aldy diýip, Space.com-a salgylanýan Hi-Tech habar...
Karnegi-Mellon uniwersitetiniň (CMU) alymlary adaty RGB kamerasyny ulanyp, gumanoid robota hakyky wagtda telegözegçilik etmegiň ulgamyny hödürlediler. “Adam-Humanoid” ulgamy operatoryň hereketlerini takyk tanamak...
Faraon Ramses II-niň ägirt heýkeliniň ýokarky bölegi Kairden 250 km günortada ýerleşýän gadymy şäher Germopolda tapyldy. Bu barada Müsüriň syýahatçylyk we gadymy ýadygärlikler ministrliginiň beýanyna salgylanyp...
Gözlegçiler Alsgeýmer keseliniň ösmeginde howanyň magnetit bilen hapalanmagynyň möhüm rol oýnap biljekdigini anykladylar. Bu barada Environment International žurnalynda çap edilen gözlegde aýdylýar. Alymlar neýrodegeneratiw...
Täze Angliýanyň kenarlarynda 200 ýyldan gowrak wagt bäri Atlantik ummanynda görünmeýän çal kit tapyldy. Täze Angliýanyň Boston akwariumynyň gözlegçileri Massaçusets ştatynyň Nantaket şäheriniň 48 km günortasynda...
Ukrainanyň günbatarynda, Zakarpatiýa oblastynda Ýewropanyň iň gadymy daş gurallary tapyldy. Daniýaly, çehiýaly we beýleki ýurtlardan bolan halkara arheologlar topary Nature ylmy žurnalynda bu barada habar berdiler...
Neandertallar ýelim döretmegiň çylşyrymly tehnologiýalaryny ele alyp bilipdirler. ABŞ-dan we Germaniýadan Halkara arheologlar topary 40-120 müň ýyl ozal ýaşap geçen neandertallaryň daş gurallaryny döretmek üçin...
Pensilwaniýa döwlet uniwersitetiniň alymlary derisine uly zeper ýeten alakalaryň deri gatlagyny dikeltmek üçin 3D printerde tüýlek follikully köp gatlakly janly derini çap etdiler diýip, uniwersitetiň web sahypasyna...
Braziliýa denge ysytmasynyň rekord derejede ýaýramagy bilen göreşýär. 2024-nji ýylyň ilkinji iki aýynda milliondan gowrak ýokuşmanyň hasaba alnandygy habar berildi, bu 2023-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende...
Türkiýede emeli aň arkaly miweli agaçlara gözegçilik etmek üçin programma üpjünçiliginiň döredilendigi barada Anadolu habarlar agentligi habar berýär. Enjamlar nar we alma baglarynda miweleriň ýetişiş derejesini...
25-26-njy aprelde Türkmenistanda «Gadymy Amul galasy: geçmişiň syrlarynyň goragçysy» atly halkara ylmy-amaly maslahaty geçirmäge taýýarlyk görülýär. Bu barada wise-premýer N.Amannepesow 7-nji martda Hökümet mejlisiniň...
Şweýsariýada Sýurihiň Ýokary tehniki mekdebiniň (ETH Zurich) alymlary peýnir önümçiliginden goşmaça alynýan önüm bolan kesilen süýdi ulanyp, elektron galyndylaryndan altyn çykarmagyň adaty bolmadyk usulyny oýlap...
Kembrij uniwersitetiniň britaniýaly alymlary şu güne çenli tapylan iň gadymy tokaý galyndysyny ýüze çykardylar. Takmynan, 390 million ýyl ýaşy bolan we dewon döwrüne degişli bolan galyndylar Angliýanyň günorta...
Italiýanyň Milli gözleg geňeşiniň alymlary global betbagtçylyklary öwrenmek we çaklamak üçin Ýeriň sanly modelini döretdiler. Ol dürli tebigy betbagtçylyklaryň netijelerine olar heniz bolup geçmezden öň baha bermäge...
NASA-nyň “Terra” hemrasy Meksika aýlagynyň üstündäki bulutlarda syrly tegelek deşikleri bellige aldy. Gädikleri ýada salýan bu emele gelmeler eýýäm birnäçe wagtdan bäri adamlary biynjalyk etmek bilen, adatdan daşary...
Professorlar Mustafa Akbulut bilen Luis Sisneros-Zewalýos sinklenen polat üçin täze örtük döretdiler. Bu örtük azyk önümleriniň howpsuzlygyny ep-esli gowulandyrar, azyklaryň hapalanmagy bilen baglanyşykly keselleriň...
Ýyldyrym - iň howply we şol bir wagtyň özünde özüne çekiji tebigy hadysalardan biri. Dürli hasaplamalara görä, olar her ýyl dünýäde, takmynan, 250 000 adamy heläk edýär we ýaralaýar. Wiskonsin-Medison uniwersitetiniň...
Perm milli gözleg politehniki uniwersitetiniň alymlary ýol belgilerini awtomatiki tanamak üçin ulgam döretdiler. Ol heläkçilik howpuny azaltmak üçin sürüjilere ýol çäklendirmeleri barada duýduryş berip biler. Bu...
Arheologlar Polşanyň günorta-gündogaryndaky Korženisa obasynyň golaýyndaky tokaýda ýaşy 4000 ýyl töweregi bolan mis hanjary tapdylar. Alymlaryň sözlerine görä, seýrek ýarag gaty ýokary derejeli saýlama söweşijä...
Aziýaly piller aradan çykan çagalaryny jaýlanlarynda hoşlaşyk däplerini berjaý edýärler diýip, Journal of Threatened Taxa (JTT) ylmy neşirinde aýdylýar. Günbatar Bengaliýanyň tokaýlary dolandyryş bölüminiň hem...
Alymlar Alsgeýmer keseline we beýleki kognitiw bozulmalara gadymy Gresiýada we Rimde seýrek duş gelnendigini anykladylar. Journal of Alzheimer's Disease-de çap edilen gözleginiň netijesi demensiýanyň "häzirki zaman...
Adamlar ilkinji gezek Dowzahy beýan eden adamyň – Dante Aligýeriniň "ýüzüni gördüler". Alymlar ýazyjynyň kelleçanak süňküni ulanyp, onuň ýüz keşbini dikeltdiler. Dante «Ylahy komediýa» poemasy bilen Günbatar edebiýatynyň...
Türkmenistanda innowasion tehnologiýalary, ylmyň, önümçiligiň, senagatyň ileri tutulýan ugurlaryny ösdürmek, nano, bio we maglumat, sanly we “akylly”, kiberhowpsuzlyk, emeli aň we maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalaryny...
Şweýsariýanyň, Ýaponiýanyň, ABŞ-yň we beýleki ýurtlaryň alymlaryndan ybarat halkara topar NASA-nyň ýörite DART zondunyň urgusynyň kömegi bilen Dimorf asteroidiniň ugruny üýtgetmek boýunça missiýasynyň netijelerini...
2021-nji ýylda Google-yň öňki inženerleri tarapyndan döredilen Figure AI başlangyjy gumanoid robotlaryny hakyky iş şertlerinde synagdan geçirip başlaýar diýip, Hi-Tech habar berýär. Işläp düzüjiler tarapyndan ýerleşdirilen...
Italiýada gowşak ýa-da düýbünden atrofirlenen myşsalary bolan adamlar üçin robotlaşdyrylan ekzoskelet döredildi. Bu barada «MedicalXpress» habar berýär. «TWIN» diýlip atlandyrylan ekzoskelet Milanda geçirilen metbugat...
Surreý uniwersitetiniň (Beýik Britaniýa) alymlary deri transplantatlaryny 3D çap etmek üçin täze tehnologiýany döretdiler. Ol gubkalary elektrofibrizasiýa etmek usulyna esaslanýar, bu jelatin we polikaprolakton...
Phohan ylym we tehnologiýa uniwersitetiniň (Günorta Koreýa) alymlary hirurgiki operasiýadan soň gan akmany togtatmagyň täze usulyny oýlap tapdylar. Ol midiýadan we ýüpek gurçugynyň pilesinden alnan gemostatiki...
Şanhaýly alymlar 1,6 petabaýt maglumat saklamaga ukyply optiki CD disk döretdiler. Bu adaty Blu-ray diskinden 16000 esse uludyr. Şeýle diskleriň hyzmat ediş möhleri 50 ýyldan 100 ýyla çenlidir diýlip, «Nature»...
Hytaýly, ABŞ-ly we ýewropaly paleontologlaryň halkara topary Guýçžou welaýatynda (Hytaý), takmynan, 250 million ýyl ozal ýaşap geçen, örän uzyn boýunly deňiz süýrenjesini - dinosefalozawryň bitewi diýen ýaly skeleteni...
Halkara alymlar topary ýylanlaryň 384 görnüşiniň ölüm howply zäherine garşy ählumumy madda tapdylar. Özboluşly açyş barada makala Science Translational Medicine žurnalynda neşir edildi diýip, esquire.kz habar berýär...
Kongoda geçirilen ekspedisiýa 20 ýyllap göze ilmän galan sary hüpükli, tuwulga kelle guşuň (Prionops alberti) seýrek görnüşini bellige aldy. Açyk sary “tuwulgaly” gara guş öň “ýitirilen” diýip hasaplanýardy. "Haýtek"...
Taryhdan öňki we taryhy mazarlardan alnan galyndylaryň DNK seljermesi Daun sindromly çagalaryň azyndan 5000 ýyllap dürli jemgyýetlerde ýaşandygyny görkezdi diýip, Nature neşiri ýazýar. Dürli ýurtly paleogenetikler...
Astronomlar Günüň günorta polýusynda seýrek partlamany hasaba aldylar. Astrofotograf Eduardo Şaberger Pupo bu hadysanyň täsin suratlaryny düşürdi diýip, Spaceweather.com-a salgylanýan “Hi-Tech” ýazýar. 17-nji fewralda...
