Soýa derek liçinkalar. Rus alymlary beloklara baý siňek liçinkalaryndan mal iýmini ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler

  • 14.03.2024 15:24
  • 8.9k+

Sankt-Peterburgyň ITMO uniwersitetiniň alymlary ýokary belokly mal iýmini öndürmek üçin azyk galyndylarynda siňek liçinkalaryny ösdürip ýetişdirmegiň tehnologiýasyny döretdiler diýip, uniwersitetiň metbugat gullugyna salgylanýan Hi-Tech ýazýar.

ITMO-nyň Ekotehnologiýalar fakultetiniň gözlegçileri gara siňek liçinkalary üçin olara belok ýygnamaga mümkinçilik berýän “berhiz” döretdiler. Adatça, liçinkalarda, takmynan, 35-40% belok bolýar. Gözlegiň awtorlarynyň bellemegine görä, bu görkezijini 60% -e çenli ýokarlandyrmak üçin olary gatan çörek we bugdaý kepegi ýaly galla galyndylary bilen iýmitlendirmeli.
Tehnologiýanyň birnäçe artykmaçlygy bar. Sebäbi, diňe suw içýän uly siňeklerden  tapawutlylykda, siňek liçinkalary möhleti geçen iýmitler, iýmit galyndylary, suw arassalaýjy desgalaryň, oba hojalygynyň we azyk senagatynyň zyňyndylary bilen iýmitlenip bilýärler. Mundan başga-da, liçinkalardan alnan belok konsentratyny haýwanlar, guşlar we balyklar gowy özleşdirýär hem-de konsentratda olaryň saglygy üçin peýdaly aminokislotalar bar.
Onuň ykdysady taýdan peýdasy hem bar: siňek liçinkalary has gymmat ösümlik iýmitleriniň ornuny tutup biljek arzan we elýeterli belok çeşmesidir.
Ýokarda agzalan “gara liçinka” siňegiň adamlar üçin howpsuz görnüşidir. Bir ene siňek 500-600-e çenli ýumurtga öndürip bilýär, olardan liçinkalar 25 günde ösüp çykýar.
Agramy ýeten liçinka guradylýar we gaýtadan işlenip, üwelip un ýaly görnüşe getirilýär. Lipidler biodizel we kosmetologiýada palma ýagynyň oruntutary hökmünde ulanylýar, ýagy alnan belok konsentraty bolsa haýwan iými hökmünde peýdalanylýar.


19.01.2026 14:39
10k+

Alymlar bedeniň garramaga başlaýan takyk ýaşyny anykladylar

Finlýandiýaly we şwesiýaly alymlar durmuş ýörelgesiniň saglyga iň güýçli täsir edýän döwrüni we garramanyň ilkinji alamatlarynyň haçan ýüze çykýandygyny öwrendiler. Finlýandiýada geçirilen barlaglar bedeniň 36-46 ýaş aralygynda has duýgur bolýandygyny görkezdi...

18.01.2026 16:06
5.3k+

Alymlar 2 mln ýyl ozal ýaşan «başarnykly adamy» doly suratlandyryp bildi

Paleoantropologlar Homo habilis-iň (başarnykly adam) iň doly skeleti barada gürrüň berdi. Homo urugynyň iň irki wekilleriniň biri bolan bu görnüş 2 million ýyldan gowrak ozal ýaşapdyr. Ol awstralopitekler bilen adamlaryň has giçki ata-babalarynyň – Homo erectus-yň (göni ýöreýän adam) anatomiki aýratynlyklaryny özünde birleşdiripdir...

18.01.2026 15:22
5.3k+

Gadymky möjegiň iýmit galyndylary 14,000 ýyl mundan ozal ýaşan tüýli kerkiň DNK-syny öwrenmäge kömek etdi

Alymlar Sibir doňaklygynda gatap galan möjegiň aşgazanyndan tapylan et bölegini öwrenmek arkaly, takmynan 14,000 ýyl mundan ozal ýaşan tüýli kerkiň genomyny täzeden dikeltdiler. Iki aýlyk möjek çagasynyň zepersiz saklanan galyndylary 2011-nji ýylda Sibiriň demirgazyk-gündogaryndaky Tumat obasynyň golaýynda tapylypdy...

18.01.2026 15:13
3.3k+

Tirannozawrlaryň ösüşi 40 ýyl dowam edipdir

Ýyrtyjylaryň daşlaşan süňklerini öwrenmek boýunça şu wagta çenli geçirilen iň uly seljermeden soň paleontologlar tirannozawrlaryň doglandan soň 40 ýyl töweregi ösmegi dowam etdirendikleri barada netijä geldiler diýip, TASS-yň habarynda aýdylýar...