Astronomlar 26000000000000000 sany Günüň toplumyny açdylar

  • 18.03.2024 14:24
  • 13k+

2024-nji ýylyň 17-nji martynda Tartu obserwatoriýasynyň (Estoniýa) astronomlarynyň ýolbaşçylygyndaky halkara alymlar topary Älemdäki galaktikalaryň üýşen iň uly toplumynyň tapylandygyny habar berdi. Ol Ýerden, takmynan, 3 milliard ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär  we onda 26 kwadrillion sany Gün bar diýip, phys.org salgylanýan  IXBT.com habar berýär.

Bu ägirt gurluş galaktikalaryň aşa köp toplanan ýerlerini öwrenmekde bahasyna ýetip bolmajak işleri bitiren 95 ýaşly estoniýaly astronom, professor Ýaan Eýnastonyň hormatyna “Eýnastonyň ägirt toplumy” diýlip atlandyryldy.
Ägirt toplum biziň Akmaýanyň ýoly galaktikamyzdan 2000 esse uludyr.
Umuman alanyňda, estoniýaly, hindistanly, ýaponiýaly, ispaniýaly we finlýandiýaly gözlegçiler 662 sany ägirt toplumy öwrendiler we adaty ägirt toplumlaryň Günüň massasyndan 6 million esse ýokarydygyny anykladylar. Olaryň ortaça ululygy 200 million ýagtylyk ýylyndan ybaratdyr.
Täze gözlegler bu gurluşlar baradaky düşünjämizi giňeldýär we olaryň emele gelşi baradaky soraglaryň jogabyny gözlemäge kömek edýär.


düýn 09:05
1.6k+

Perseverance barlaglary Marsyň öň çygly we maýyl bolandygyny tassyklady

Marsyň ýüzünde geçirilen barlaglar milliardlarça ýyl ozal bu planetanyň öň çaklanylyşy ýaly buz bilen örtülmän, gaýta maýyl we çygly bolandygyny görkezdi. Munuň özi «Nuh eýýamy» diýlip atlandyrylýan döwürde (takmynan 4,1–3,7 mlrd ýyl ozal) Marsda äpet suw howdanlarynyň we derýalaryň bolandygyny çaklamaga doly mümkinçilik berýär...

18.02.2026 15:45
3.6k+

Özbegistan 2028-nji ýyla çenli ilkinji ylmy hemrany we kosmonawty uçurmaga taýýarlanýar

Özbegistan 2028-nji ýylda 6U görnüşli ilkinji ylmy hemrasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu hemra türki halklaryň görnükli astronomy, matematigi, akyldary we şahyry Mirzo Ulugbegiň hormatyna atlandyrylar. Şeýle hem Respublikada ýurduň ilkinji kosmonawtyny taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar...

18.02.2026 12:14
4.2k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
8k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...