Curiosity mars roweri Marsda gadymy derýanyň yzlaryny tapdy

  • 05.04.2024 09:35
  • 8894
Curiosity mars roweri Marsda gadymy derýanyň yzlaryny tapdy

Indi 12 ýyl bäri Gyzyl planetany öwrenýän Curiosity mars roweri täze ugra - Gediz jülgesine ýetdi. NASA jülgäniň töweregi 360 gradus görkezýän ak-gara panoramasyny çap etdi. AB-News.ru-nyň ýazmagyna görä, roweriň  egrem-bugram kanalyň gaýaly hanasyndan alan suratlary alymlara bu ýerden milliardlarça ýyl ozal derýanyň akandygyny çaklamaga esas berdi.

Geljekki aýlarda Curiosity Marsyň has yssy, çygly geçmişi baradaky maglumatlary ýygnamak bilen, bu kanaly öwrener.
Panoramada "kanalyň bir tarapyny doldurýan garamtyl çäge we gumuň aňyrsynda galyndylaryň üýşmegi görünýär – diýip NASA habar berýär. – Garşylyklaýyn ugurda Curiosity-niň bu ýere gelmek üçin ýokary galan kert eňňidi bar."
Gediz jülgesiniň gaýany ýaryp geçýän kanaly daşlardan we beýleki materiallardan dolupdyr. Alymlar Gediz jülgesiniň bu kanaly ýa derýanyň, ýa ýelleriň ýa-da harsaňlaryň täsiri bilen dörändir diýip çaklaýarlar.
Gediz jülgesini öwrenmek diňe bir Marsyň gadymy taryhyny we ol ýerde ýaşaýyşyň bolmak mümkinçiligini açyp görkezmän, eýsem, suwuň Marsda nädip peýda bolandygy we ýitip gidendigi baradaky düşünjeleri aýdyňlaşdyryp biler.
2014-nji ýyldan başlap Curiosity Şarp dagynyň eteginde gözleg alyp barýar, Marsda howanyň üýtgemegi bilen dörän gatlaklary öwrenýär.
Bu dag etekleriniň aşaky böleginde palçyk minerallaryna baý gatlak tapyldy, bu bol suwuň gaýa bilen täsirleşendigini görkezýär. Curiosity Gediz jülgesinden geçip barýarka, köplenç suw bugaranda emele gelýän sulfatlaryň konsentrasiýasy ýokarlanýandygy görünýär. Bu Gediz jülgesiniň kanalynyň Şarp dagyndan has giç dörändigini aňladýar. NASA-nyň berýän maglumatlaryna görä, kanalyň içindäki harsaňlar we bölekler dagyň depesinden gaçan bolmagy mümkin.


şu gün 01:45
1292

Antarktidada ýaşy 1 milliard ýyl bolan dag jynslarynyň nusgalary alyndy

Antarktidanyň buz gatlagynyň astyndan ýaşy 1 milliard töweregi bolan dag jynslarynyň nusgalary alyndy diýip, TASS habar berýär. Taslamany akademik I.S. Gramberg adyndaky Bütinrussiýa Dünýä ummanynyň geologiýasy...

düýn 15:47
2083

Türkmenistanda ylmy maksatnamalary döwlet tarapyndan hasaba almagyň Tertibiniň taslamasy taýýarlandy

Anna güni geçirilen Hökümet mejlisiniň barşynda wise-premýer N.Amannepesow Ylmy iş hakynda ylmy maksatnamalary, meýilnamalary we hasabatlary döwlet tarapyndan hasaba almagy guramagyň we geçirmegiň Tertibiniň taslamasyny...

14.06.2024 14:51
5871

Alymlar žirafyň uzyn boýny baradaky nazaryýeti täzeden gözden geçirdiler

Uzak wagtlap žiraflaryň boýunlarynyň uzynlygy ýokardaky ýapraklara ýetmäge, şeýle hem erkek žiraflara bäsdeşleri bilen göreşmäge gerekligi bilen baglanyşdyrylýardy. Uzyn we güýçli boýunlaryň ejiz boýunly garşydaşlaryny...

14.06.2024 14:49
3336

Hytaýly alymlar adam derisiniň elektron taýyny döretdiler

Hytaýyň Singhua uniwersitetiniň alymlary bionik 3D arhitekturaly dünýäde ilkinji "elektron derini" döretdiler. Ol adamyň beden agzasynyň gurluşyna we wezipelerine öýkünýär. Science žurnalynda beýan edilen täze...