Nemes arheologlary Gönnersdorfdaky paleolit döwrüne degişli şäherçede birnäçe açyşlaryň edilendigini habar berdiler. Olar ýüzünde tora düşen balyklary şekillendirýän daş plitalary tapdylar. Bu suratlar, takmynan...
Huawei batareýanyň ömrüni, howpsuzlygyny we öndürijiligini ýokarlandyrjak täze gaty elektrolit batareýasyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa batareýalarda esasy meseleleriň biri bolan suwuk elektrolitleriň bozulmagynyň...
Arheologlar Italiýanyň Tina Ýama gowagyndan 4000 ýyllyk mis hanjaryny we adam kellesini tapdylar. Bu onuň giçki mis we irki bürünç asyrynda jaýlanyş ýeri hökmünde ulanylandygyny görkezýär. Gowak Italiýanyň demirgazyk...
Patyşa Huan Karlos uniwersitetiniň, Lawrens Liwormor milli barlaghanasynyň we Minnesota uniwersitetiniň alymlar topary Wenera boýunça "Haasttse-baad" tesserasynyň planetanyň taryhynyň başynda iki sany ägirt uly...
ABŞ-da Demirgazyk-Günbatar uniwersitetiniň alymlary taktil duýgulary döredip bilýän özboluşly plastyry işläp taýýarladylar. Nature žurnalynda beýan edilen bu innowasiýa köp ýerde ulanyp boljakdygy sebäpli eýýäm...
ABŞ-nyň Aeronawtika we kosmos giňişligini öwrenmek boýunça milli edarasy (NASA) Ýupiteriň bu planeta gözegçiligiň tutuş taryhynda iň ýokary hilli suratlaryny hödürledi. Suratlar “Ýunona” zondy tarapyndan Gün ulgamynyň...
SpaceX synaglaryň çäginde 2025-nji ýylyň mart aýynda Starship kosmos gämisine ilkinji gezek orbitada ýangyç guýmagy maksat edinýär. NASA-nyň Human Landing System programmasynyň ýolbaşçysynyň orunbasary Kent Hoýnaskiniň...
Hytaýdan, Wengriýadan, Germaniýadan we beýleki ýurtlardan jemlenen astronomlar topary milliardlarça ýyl ozal ýok bolan ýyldyzlary öwrenmäge mümkinçilik berýän usuly oýlap tapdy. ArXiv portalynda neşir edilen bu...
Alymlar emeli aň (AI) tehnologiýalaryny ulanyp, taryhy tapyndylaryň - heýkelleriň döwlen ýerlerini dikeltmegiň täze usulyny oýlap tapdylar. Köplenç zeper ýetmekden we ýaramazlaşmakdan ejir çekýän medeni ýadygärlikler...
Time žurnaly 2024-nji ýylyň iň möhüm oýlap tapyşlarynyň reýtingini hödürledi. Sanawyň awtorlary sarp ediş elektronikasynda, saglygy goraýyş ulgamynda, robototehnikada we beýleki ugurlarda iň täze işläp taýýarlamalary...
Dünýädäki ilkinji agaçdan ýasalan emeli hemra “SpaceX” amerikan kompaniýasynyň missiýasynyň çäklerinde kosmosa uçuryldy. “LignoSat” hemrasy Kiot uniwersiteti bilen Ýaponiýanyň "Sumitomo Forestry" gurluşyk kompaniýasy...
Russiýanyň Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) biologlary "Limnochordia" synpyndan bolan bakteriýalaryň täze görnüşini tapdylar. Bakteriýalaryň nusgalary Tomsk oblastyndaky (welaýatyndaky) we Altaý sebitindäki çuň...
Tebigaty goramak boýunça halkara bileleşigi (IUCN) kirpileri ýitip gitmek howpy abanýan görnüş hökmünde Gyzyl kitaba girizdi. Gözleglere görä, soňky on ýylda Ýewropa ýurtlarynyň birnäçesinde kirpileriň sany 16–33%...
Deep Atomic kompaniýasy MK60 modully ýadro reaktoryny işläp taýýarlady. 80 m² meýdany bolan gurluş häzirki zaman maglumat merkezlerini işletmek üçin zerur bolan 60 MWt-a çenli elektrik energiýasyny bermäge ukyply...
Pert muzeýiniň alymlary kriminolog doktor Kris Rinn bilen bilelikde 2500 ýaşyndaky mumiýa Ta-Kr-Hb-iň ýüzüniň sanly görnüşini dikeltdiler diýip, The Guardian gazeti habar berýär. Mumiýaly sarkofag 1936-njy ýyldan...
Hytaýyň durnukly magnit meýdanynyň barlaghanasy (SHMFF) 42,02 Tesla dartgynlylyk güýji bolan magnit döretdi. Bu görkeziji ABŞ-nyň milli ýokary magnit meýdanynyň laboratoriýasynyň 2017-nji ýylda goýan rekordyndan...
Nanýan Tehnologiýa Uniwersitetiniň (NTU Singapore) alymlary dänäniň ölçegindäki mikrorobotlary oýlap tapdylar. Olar bedeniň içinde dermany barmaly ýerine eltmek üçin niýetlenendir. Bu gurluşlar magnit meýdanlarynyň...
Pekin uniwersitetiniň alymlar topary DNK-ny ulanyp, maglumatlary saklamagyň usulyny tapdy. Maglumat, elektron enjamlaryň işleýşine meňzeş bolup, ikilik yzygiderliligi görnüşinde kodlanýar diýip, Nature žurnalynda...
40 ýyl mundan ozal Bristol muzeýiniň ýygyndysyndan tapylan galyndylaryň ýakynda geçirilen barlagy gadymy duýduryş öwüşginli tarakanyň täze görnüşini tapmaga kömek etdi. Mör-möjek Ýura döwrüne degişlidir. Galyndylary...
OpenAI kompaniýasy Orion atly täze emeli aň (AI) modelini çykarmaga taýynlanýar, deslapky maglumatlara görä ol GPT-4-den 100 esse güýçli bolar. The Verge neşiriniň habary bu maglumatlary tassyklaýan birnäçe çeşmä...
Garward uniwersitetiniň astrobiologlar topary planetar jisimleriň daşyndaky ýaşaýşyň mümkinçiligi barada gözlegleri geçirdi. Gözlegleriniň netijelerini arXiv portalynda köpçülige hödürlediler diýip, womanhit.ru...
BepiColombo missiýasynyň MPO apparatyna oturdylan MGNS rus neýtron spektrometri Merkuriýniň üstünde kükürdiň, alýuminiýniň we kaliýniň bardygynyň yzlaryny tapdy. Bu barada Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos...
Massaçusets Tehnologiýa institutynyň (MIT) barlagçylary ýarymgeçirijileri ulanmazdan, doly işleýän elektron böleklerini üstünlikli döredip, 3D çap etmek pudagynda tötänden uly açyş etdiler. Olar öz gazanan üstünliklerini...
Hytaýyň Ylym we tehnologiýa uniwersitetiniň (USTC) alymlar topary howadan we suwdan aminokislotalary sintez etmegiň usulyny tapdy. South China Morning Post-yň habar bermegine görä, barlagçylar laboratoriýa şertlerinde...
Ýandeks kuwwatly Pro neýroulgamyny we ýönekeýleşdirilen Lite wersiýany öz içine alýan dil modelleriniň täze nesli YandexGPT 4-üň işe girizilendigini habar berdi diýip, IXBT ýazýar. Işläp düzüjiler täze modelleriň...
Hytaýly hünärmenler Arktikada deňiz düýbüni öwrenmek üçin dolandyrylýan suwasty enjamyny ibermäge taýýarlyk işlerini tamamlaýarlar. Hytaý döwlet gämi gurluşyk korporasiýasynyň 704-nji gözleg instituty tarapyndan...
Aşgabatda "Sanly çözgüt - 2024" innowasiýa taslamalarynyň bäsleşiginiň saýlama tapgyry başlandy. Çäre "Türkmenaragatnaşyk" agentliginiň binasynda geçirilýär we programma üpjünçiligini, ylmy açyşlary we oýlap tapyşlary...
Sankt-Peterburg döwlet uniwersitetiniň paleontologlary Gazagystanda "bişara baka" - "görgüli gurbaga" diýip atlandyrylýan syrly amfibiýanyň galyndylaryny tapdylar. Barlag bu gadymy jandaryň proteid maşgalasyna...
Hytaý Weneranyň atmosferasynyň nusgalaryny Ýere getirmegi meýilleşdirýär. SpaceNews-yň habar bermegine görä, şeýle missiýa 2050-nji ýyla çenli kosmos ylmyny ösdürmegiň täze Milli meýilnamasynda göz öňünde tutulandyr...
Hytaý ýurduň ilkinji ýüzýän gün elektrik stansiýasyny (bekedini) işe girizmäge taýýarlanýar. "Yellow Sea No. 1" atly fotoelektrik platformasy Şandun ýarym adasynyň günortasyndaky Sary deňizde gurlar diýip, New...
Miçigan uniwersitetiniň (ABŞ) gözlegçileri internet we telekommunikasiýa ulgamlaryny düýpli özgerdip biljek doly optiki kommutator döretdiler. Bu barada Nature Communications žurnalynda gürrüň berildi. Enjam internet...
Hindi kosmos gözleg guramasy (ISRO) täze “Chandrayaan-4” Aý missiýasynyň jikme-jikliklerini ýaýratdy. Bu barada "Spacenews" habar berýär. Onuň maglumatlaryna görä, bu wezipe Aýyň günorta polýusynyň çäginde Aý topragynyň...
Alymlar soňky 10 müň ýylda iň uly wulkan atylmasynyň takyk senesini kesgitlediler. Netijeler Dendrochronologia žurnalynda çap edildi diýip, rbc.ru habar berýär. Gözleg işleri Ýamaldaky ýarym galyndy agaçlaryň ösüş...
Garward uniwersitetiniň alymlary 3,2 milliard ýyl ozal Ýere gaçan äpet meteoritiň irki mikroorganizmleriň ewolýusiýasynda möhüm faktor bolandygyny ýüze çykardylar. Bu täze açyş barada "Proceedings of the National...
Şweýsariýadaky Sýurihiň Ýokary tehniki mekdebiniň hünärmenleriniň ýolbaşçylygyndaky halkara alymlar topary göwher tozy bilen Ýeri sowatmagyň usulyny teklip etdi. Geophysical Research Letters žurnalynda çap edilen...
Halkara paleontologlar topary Birma ýantarynda üstünden 99 million ýyl geçen gadymy şöhle saçýan tomzagy tapdylar. Dinozawrlar döwründäki galyndy hakda Proceedings of the Royal Society B. žurnalynda beýan edildi...
Colossal Biosciences biotehnologiýa kompaniýasynyň alymlary tasman möjeginiň has doly genomyny kesgitlemegi başardylar, olar şeýle hem tilasin (Tylacinus cynocephalus) diýlip hem tanalýar. Indi hünärmenler ýok...
Maks Plank jemgyýetiniň dartyş güýji (grawitasiýa) fizikasy institutynyň we Barselonanyň ýokary energiýa fizikasy institutynyň alymlary garaňky materiýany ýüze çykarmak üçin täze usuly teklip etdiler. Bu gözleg...
“ExoMars-TGO” zondunda oturdylan rus ACS guraly, Marsyň atmosferasyndaky hlor birleşmeleriniň konsentrasiýasynda adaty bolmadyk durnuksyzlygy hasaba aldy. Bu açyş barada, Russiýa Ylymlar akademiýasynyň kosmos gözlegleri...
Hytaý atmosferanyň ýokarky gatlaklaryny öwrenmek üçin Ýeriň emeli hemrasy Tianping-3-i (“Mizan-3”) uçurdy. Bu barada Renmin wang saýty habar berýär diýip, TASS belleýär. Hemra “Çançžen-6” raketa göterijisiniň kömegi...
