NASA beýleki planetalarda ýaşaýşy gözlemek üçin “Super-Habbl” bolup hyzmat etjek täze Habitable Worlds Observatory (HWO) kosmos teleskopyny işläp taýýarlaýar. Taslamanyň ylmy ýolbaşçysy Kada Arni täze gurallaryň we tehnologiýalaryň netijesinde “Biz Älemde ýekemi” diýen soraga jogabyň tiz tapylyp bilinjekdigini aýtdy.
Häzirlikçe bu kosmos taslamagyň irki tapgyrynda bolup, onuň gutarnykly görnüşi-de kesgitlenmedi. Ýöne teleskopyň uly boljakdygy belli: onuň ini 6-8 metre ýetip biler, “Habblyň” diametri bolsa bary-ýogy 2 metre ýetýär. Şeýle uly gurluşy uçurmak üçin, Blue Origin-iň New Glenn ýa-da SpaceX-iň Starship raketa göterijisi gerek bolar. Starship diňe bir teleskopy orbita çykarjak serişde hökmünde däl, eýsem onuň üçin hyzmat ediş platformasy hökmünde göz öňünde tutulýar.
Teleskop dört esasy gural bilen enjamlaşdyrylar. Olaryň biri uzakdaky ýyldyzlaryň töwereginde Ýeriň ululygyndaky planetalary tapjak koronograf bolar. Bu koronografyň prototipini 2026-njy ýylda NASA-nyň täze “Nensi Greýs Roman” teleskopynda kosmosa çykarmak meýilleşdirilýär. HWO ýokary durulykdaky kamera we ösen spektroskopa eýe bolar. Onuň uçuşy 2030-njy ýyldan 2040-njy ýyl aralygynda meýilleşdirilýär.
Teleskopyň esasy wezipesi Ýere meňzeş azyndan 25 ekzoplanetanyň katalogyny düzmekden we olarda kislorod, metan we ozon ýaly ýaşaýyş alamatlarynyň bardygyny seljermekden ybarat. Eger HWO 25 planetany öwrenip, olarda ýaşaýyş alamatlaryny tapmasa, bu Älemde ýaşaýşyň näderejede seýrek bolup biljekdiginiň ylmy subutnamasy bolar.
