NASA Älemiň gelip çykyşyny öwrenmek üçin orbita SPHEREx teleskopyny uçurar

  • 26.02.2025 13:33
  • 2k+

NASA mart aýynyň başynda orbita SPHEREx kosmos obserwatoriýasyny çykarjakdygyny habar berdi. Onuň maksady Uly partlamadan soň ilkinji pursatlarda Älemiň döreýiş prosesini öwrenmekden ybarat diýip, Interfaks habar berýär.

Teleskop Älemiň sekuntda trillionlarça gezek ulalmagyna getiren inflýasiýa döwri barada maglumat ýygnamaga kömek eder.
SPHEREx optiki we infragyzyl diapazonlarda işlär. Missiýa 2,5 ýyl dowam eder. Bu döwürde enjam Älemiň 3D kartasyny döreder we bir milliard töweregi asman jisimini öwrener.
Agramy, takmynan, ýarym tonna bolan obserwatoriýanyň bahasy 488 mln dollar boldy. Uçuş Kaliforniýanyň Wanderberg bazasyndan amala aşyrylar we onuň üçin SpaceX kompaniýasynyň Falcon 9 raketa göterijisi ulanylar. Onuň bilen bilelikde orbita Gün täjini we Gün ýelini öwrenmek üçin PUNCH taslamasynyň çäklerinde döredilen dört hemra çykarylar.


düýn 09:06
2.1k+

Hytaý kosmos bilen Ýeriň arasynda maglumat alyşmakda täze rekord goýdy: sekuntda 120 gigabit

Hytaýly hünärmenler kosmos bilen Ýeriň arasynda lazer şöhlesi arkaly maglumat geçirmek boýunça nobatdaky synagy üstünlikli tamamladylar. Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Aerokosmos maglumatlary instituty (AIR) maglumat geçirmegiň tizliginiň sekuntda 120 gigabite (Gbps) ýetendigini mälim etdi...

düýn 07:37
4.5k+

Üns hem beremzok: älem Ýere her gün tonnalap asman jisimlerini «sepeleýär»

Her gün Ýere tonnalarça kosmos tozany — kometalaryň, asteroidleriň we Gün ulgamynyň gadymy materiallarynyň ownujak galyndylary «dökülýär». Alymlaryň çaklamalaryna görä, atmosfera her gün şeýle tozanyň 40–100 tonnasy ýaýraýar, şonuň 14–60 tonnasy bolsa Ýeriň üstüne çökýär...

05.02.2026 02:03
2.6k+

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

04.02.2026 16:02
5k+

50 ýyl garaşyldy, ýene bir aý sabyr ediň: Aýa ekipažly uçuş eglenýär

NASA agentligi Aýa ekipažly Artemis II missiýasynyň uçuş wagtyny fewral aýyndan mart aýyna geçirdi. Bu barada agentligiň ýolbaşçysy Jared Aýzekman uçuşyň baş taýýarlyk işleriniň netijeleri boýunça habar berdi. «Şu gün uçuşyň baş taýýarlyk işleri tamamlandy we biz fewraldaky uçuşy marta geçirýäris...