SpaceX Ýeri kosmosdaky howplardan gorajak teleskopy uçurar

  • 24.02.2025 13:35
  • 1.5k+

SpaceX kompaniýasy täze planetar gorag kosmos teleskopyny uçurmak üçin şertnama baglaşdy. Öňki NEOWISE teleskopy 2024-nji ýylyň 8-nji awgustynda öçürilipdi we şol ýylyň 1-nji noýabrynda Ýeriň atmosferasynda ýanypdy. Onuň ornuna täze NEO Surveyor infragyzyl kosmos obserwatoriýasy taýýarlandy. Täze teleskop 2027-nji ýylyň sentýabrynda ýa-da ondan soň uçurylar. NEO Surveyor heniz ýüze çykarylmadyk kosmos jisimlerini anyklamak bilen, Ýeriň gorag ulgamyndaky kemçilikleri dolar.

NASA bilen SpaceX kompaniýasynyň baglaşan şertnamasynyň üýtgewsiz bahasy 100 million dollardyr. Bu möçbere SpaceX Falcon 9 raketasy arkaly Floridadan uçurmak hem-de degişli infrastruktura çykdajylary degişlidir. Uçuşyň takyk senesi we ýüküniň agramy häzirki wagtda hem anyk däl.
NEO Surveyor obserwatoriýasy Gün bilen Ýeriň arasyndaky «L1 Lagraňž nokadyna» ýerleşdiriler. Teleskopyň 50 sm-lik datçikleri iki infragyzyl diapazona duýgur bolar. Emma olar sowadyjy kriogen ulgamlary bilen enjamlaşdyrylmaz. Teleskop we onuň datçikleri Günüň şöhlelerinden ýörite gorag ekranlary arkaly goralar, şeýlelikde ol uzak wagtlap hyzmat edip biler.
Infragyzyl duýgurlygynyň kömegi bilen, NEO Surveyor asteroidleriň ululygyny we olaryň düzümini takyk kesgitläp biler. Alymlaryň çaklamalaryna görä, heniz anyklanmadyk potensial howply kosmos jisimleriniň azyndan üçden bir bölegi Ýeriň 50 million km-lik radiusynda ýerleşýär. Ýeriň we adamzadyň geljegi üçin şeýle jisimleri, esasanam diametri 140 metrden uly bolanlary tapmak örän möhümdir. Şeýle ululykdaky kosmos daşlary eger-de Ýere gaçsa, bütin sebitleri ýok edip, planetanyň howa şertlerini onlarça, hatda ýüzlerçe ýyllap üýtgedip biler.


düýn 20:02
3.1k+

Hytaý bir günüň içinde iki sany kosmos raketasyny ýitirdi

Hytaýyň kosmos maksatnamasy üçin garaşylmadyk şowsuz gün boldy. Bir günüň dowamynda ýurduň iki sany raketa göterijisi heläkçilige uçrady. Bu barada Hytaýyň esasy habarlar serişdeleri bolan «Sinhua» we «China Daily» agentlikleri habar berýärler...

16.01.2026 15:12
3.1k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

11.01.2026 18:13
2k+

NASA Crew-11 ekipažyny 15-nji ýanwarda Ýere gaýtaryp getirer

NASA Crew-11 kosmos gämisiniň ekipažyny 15-nji ýanwarda Ýere gaýtaryp getirmegi meýilleşdirýär. Bu barada agentligiň metbugat gullugy X sosial media platformasynda habar berdi. Crew-11 missiýasy Halkara kosmos stansiýasynda 2-nji awgustdan bäri işleýär...

11.01.2026 13:24
2k+

«Habbl» teleskopy kosmosda täze görnüşli obýekti tapdy: Ýyldyzsyz «Bulut 9»

«Habbl» (Hubble) kosmos teleskopy örän geň galdyryjy astronomik obýekti — içinde ýekeje ýyldyz hem bolmadyk, diňe gazdan we garaňky maddadan ybarat bolan ägirt uly buludy ýüze çykardy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu açyş galaktikalaryň nähili emele gelýändigi baradaky ylmy garaýyşlary üýtgedip biler...