SpaceX Ýeri kosmosdaky howplardan gorajak teleskopy uçurar

  • 24.02.2025 13:35
  • 1.5k+

SpaceX kompaniýasy täze planetar gorag kosmos teleskopyny uçurmak üçin şertnama baglaşdy. Öňki NEOWISE teleskopy 2024-nji ýylyň 8-nji awgustynda öçürilipdi we şol ýylyň 1-nji noýabrynda Ýeriň atmosferasynda ýanypdy. Onuň ornuna täze NEO Surveyor infragyzyl kosmos obserwatoriýasy taýýarlandy. Täze teleskop 2027-nji ýylyň sentýabrynda ýa-da ondan soň uçurylar. NEO Surveyor heniz ýüze çykarylmadyk kosmos jisimlerini anyklamak bilen, Ýeriň gorag ulgamyndaky kemçilikleri dolar.

NASA bilen SpaceX kompaniýasynyň baglaşan şertnamasynyň üýtgewsiz bahasy 100 million dollardyr. Bu möçbere SpaceX Falcon 9 raketasy arkaly Floridadan uçurmak hem-de degişli infrastruktura çykdajylary degişlidir. Uçuşyň takyk senesi we ýüküniň agramy häzirki wagtda hem anyk däl.
NEO Surveyor obserwatoriýasy Gün bilen Ýeriň arasyndaky «L1 Lagraňž nokadyna» ýerleşdiriler. Teleskopyň 50 sm-lik datçikleri iki infragyzyl diapazona duýgur bolar. Emma olar sowadyjy kriogen ulgamlary bilen enjamlaşdyrylmaz. Teleskop we onuň datçikleri Günüň şöhlelerinden ýörite gorag ekranlary arkaly goralar, şeýlelikde ol uzak wagtlap hyzmat edip biler.
Infragyzyl duýgurlygynyň kömegi bilen, NEO Surveyor asteroidleriň ululygyny we olaryň düzümini takyk kesgitläp biler. Alymlaryň çaklamalaryna görä, heniz anyklanmadyk potensial howply kosmos jisimleriniň azyndan üçden bir bölegi Ýeriň 50 million km-lik radiusynda ýerleşýär. Ýeriň we adamzadyň geljegi üçin şeýle jisimleri, esasanam diametri 140 metrden uly bolanlary tapmak örän möhümdir. Şeýle ululykdaky kosmos daşlary eger-de Ýere gaçsa, bütin sebitleri ýok edip, planetanyň howa şertlerini onlarça, hatda ýüzlerçe ýyllap üýtgedip biler.


19.02.2026 09:05
1.7k+

Perseverance barlaglary Marsyň öň çygly we maýyl bolandygyny tassyklady

Marsyň ýüzünde geçirilen barlaglar milliardlarça ýyl ozal bu planetanyň öň çaklanylyşy ýaly buz bilen örtülmän, gaýta maýyl we çygly bolandygyny görkezdi. Munuň özi «Nuh eýýamy» diýlip atlandyrylýan döwürde (takmynan 4,1–3,7 mlrd ýyl ozal) Marsda äpet suw howdanlarynyň we derýalaryň bolandygyny çaklamaga doly mümkinçilik berýär...

18.02.2026 15:45
3.6k+

Özbegistan 2028-nji ýyla çenli ilkinji ylmy hemrany we kosmonawty uçurmaga taýýarlanýar

Özbegistan 2028-nji ýylda 6U görnüşli ilkinji ylmy hemrasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu hemra türki halklaryň görnükli astronomy, matematigi, akyldary we şahyry Mirzo Ulugbegiň hormatyna atlandyrylar. Şeýle hem Respublikada ýurduň ilkinji kosmonawtyny taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar...

16.02.2026 18:08
6.5k+

Ýyldyz ýuwdan gara girdap öňküden güýçlendi we 50 esse ýiti ýanyp başlady

Oregon uniwersitetiniň professory Iwett Sendesiň ýolbaşçylygyndaky astronomlar topary AT2018hyz diýlip atlandyrylýan sowulma güýji arkaly dargama ýagdaýyndan gelýän radioşöhlelenmäniň birden artandygyny hasaba aldylar...

16.02.2026 03:49
2.2k+

Indi kosmosda ýangyç guýmak mesele däl: Spaceium bu ugurda üstünlikli synag geçirdi

Emeli hemralara ýangyç guýmak we olary abatlamak üçin orbital beketleriň ulgamyny işläp düzýän Spaceium startapy özüniň esasy tehnologiýasyny üstünlikli synagdan geçirdi. Geçen ýylyň noýabr aýynda kompaniýa SpaceX Transporter-15 missiýasynyň düzüminde robotlaşdyrylan hereketlendiriji mehanizmi älem giňişligine çykarypdy...