NASA kosmos zibilini aýyrmak üçin robot döretdi

  • 16.02.2025 00:41
  • 2.9k+

Ýeriň töweregindäki kosmos giňişligi häzirki we geljekki missiýalara howp salýan zibillerden doly. Hemralaryň we raketa basgançaklarynyň ýokary tizlik bilen hereket edýän müňlerçe döwük bölekleri diňe bir astronawtlar üçin däl, eýsem raýat awiasiýasy we Ýeriň ýaşaýjylary üçin hem çynlakaý howp döredýär. NASA orbitany arassalamak üçin çözgüt işläp taýýarlaýar we şeýle çözgütleriň biri-de Astrobee roboty boldy.

Häzir Ýeriň orbitasynda 10 sm-den uly 36 000-den gowrak döwük bölek we ululygy 1 sm-den kiçi 100 milliondan gowrak döwük bölek bolup, olar 28 000 km/sag tizlik bilen hereket edýär.
Ilkibaşda Astrobee ulgamy HKS-de astronawtlara kömek etmek üçin niýetlenipdi. Ol üç robotdan ybarat: Bumble, Honey we Queen. Bular ugry kesgitlemekde öz datçiklerini ulanyp, stansiýa boýunça erkin hereket edip bilýär. Geljekde zerur kämilleşmeleri alan ýagdaýynda ulgam Ýeriň orbitasyndaky döwük bölekleri tutup we dolandyryp biler.
Häzirki wagtda beýleki iri guramalar hem kosmos giňişligini arassalamak boýunça strategiýalary işläp taýýarlaýar. Ýewropanyň kosmos agentligi-de ClearsSpace-1 maksatnamasynyň çäklerinde robotlar we ulgamlar bilen synag geçirýär. Mundan başga-da, kosmos zibili meselesini çözmek üçin lazer we garpun ýaly beýleki tehnologiýalar hem maslahatlaşylýar.


06.02.2026 09:06
2.2k+

Hytaý kosmos bilen Ýeriň arasynda maglumat alyşmakda täze rekord goýdy: sekuntda 120 gigabit

Hytaýly hünärmenler kosmos bilen Ýeriň arasynda lazer şöhlesi arkaly maglumat geçirmek boýunça nobatdaky synagy üstünlikli tamamladylar. Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Aerokosmos maglumatlary instituty (AIR) maglumat geçirmegiň tizliginiň sekuntda 120 gigabite (Gbps) ýetendigini mälim etdi...

06.02.2026 07:37
4.7k+

Üns hem beremzok: älem Ýere her gün tonnalap asman jisimlerini «sepeleýär»

Her gün Ýere tonnalarça kosmos tozany — kometalaryň, asteroidleriň we Gün ulgamynyň gadymy materiallarynyň ownujak galyndylary «dökülýär». Alymlaryň çaklamalaryna görä, atmosfera her gün şeýle tozanyň 40–100 tonnasy ýaýraýar, şonuň 14–60 tonnasy bolsa Ýeriň üstüne çökýär...

05.02.2026 02:03
2.6k+

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

04.02.2026 16:02
5k+

50 ýyl garaşyldy, ýene bir aý sabyr ediň: Aýa ekipažly uçuş eglenýär

NASA agentligi Aýa ekipažly Artemis II missiýasynyň uçuş wagtyny fewral aýyndan mart aýyna geçirdi. Bu barada agentligiň ýolbaşçysy Jared Aýzekman uçuşyň baş taýýarlyk işleriniň netijeleri boýunça habar berdi. «Şu gün uçuşyň baş taýýarlyk işleri tamamlandy we biz fewraldaky uçuşy marta geçirýäris...