Jeýms Uebb teleskopy ýaş ýyldyzyň töwereginde planetalaryň döreýşini surata aldy

  • 17.02.2025 14:42
  • 2.5k+

Kanadaly astronomlar Jeýms Uebb teleskopyny ulanyp, ilkinji gezek PDS 70 atly ýaş ýyldyzyň töwereginde emele gelýän planetalaryň jikme-jik suratyny aldy. Bu ýyldyzyň bizden uzaklygy 370 ýagtylyk ýylyna deň bolup, onuň planetalary heniz ösüşiň başlangyç döwründedir – olaryň ýaşy bary-ýogy 5 mln ýyl töweregi.

Wiktoriýa uniwersitetinden Dori Bleýkliniň ýolbaşçylygyndaky gözleg topary ýyldyzyň ýagtylygyny peseltmek we PDS 70 b we PDS 70 c atly iki planetany aýdyň görmek üçin, Jeýms Uebb teleskopynda NIRISS guralynyň ýörite režimini ulandy.
Bu planetalar ýyldyzy gurşap alýan gaz we tozan diskinde emele gelýär. Gözegçilik planetalaryň bu diskdäki maddalary işjeň özüne çekip, ululygyny artdyrýandygyny tassyklady.
Mundan başga-da, alymlar bu planetalaryň töwereginde hemralaryň emele gelmeginiň alamatlaryny ýüze çykardy. Artykmaç infragyzyl şöhlelenme planetanyň töwereginde ýylylyk maddasynyň bardygyny görkezýär, bu bolsa hemralaryň emele gelmek prosesini delillendirip biler.
Dori Bleýkli bu suraty irki ýyllarynda Gün ulgamynyň “maşgala suraty” bilen deňeşdirdi. Geljekde alymlar PDS 70 ulgamyny öwrenmegi dowam etdirip, ol ýerde heniz açylmadyk planetalaryň bardygyny ýa-da ýokdugyny anyklamak isleýär.


düýn 20:38
1.6k+

Astronomlar emeli aňyň kömegi bilen «Habbl»-yň suratlaryndan 1400-e golaý anomal şekilleri tapdylar

Emeli aň älemiň sahypalaryny «waraklap», onlarça ýyllap adamlaryň gözünden sypan täsinlikleriň üstünden bardy. Astronomlar «Habbl» kosmos teleskopunyň arhiwine «AnomalyMatch» atly EA guralyny birikdirdiler. Tejribe tiz wagtda garaşylýan netijäni berdi: algoritm 1400-e golaý anomal obýekti ýüze çykardy...

düýn 12:09
1.2k+

Emeli aň Marsa baryp ýetdi: NASA ilkinji gezek Perseverance marsahodynyň nawigasiýasynda emeli aň ulandy

2025-nji ýylyň dekabr aýynda Perseverance marsahody Ýezero kraterinde Anthropic kompaniýasynyň Claude uly dil modeli tarapyndan düzülen ugur boýunça takmynan 400 metr ýol geçdi diýip, NASA habar berýär. Bu waka agentligiň planetara roweriniň nawigasiýasy üçin emeli aňyň ulanylan ilkinji ýagdaýy boldy...

01.02.2026 23:09
2k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

01.02.2026 11:36
965

NASA-nyň «Afina» superkompýuteri sekuntda 20 kwadrillion operasiýany ýerine ýetirýär

​NASA özüniň iň güýçli we energiýa taýdan tygşytly, iň ýokary öndürijiligi 20 petaflopsdan geçýän «Afina» (Athena) superkompýuterini resmi taýdan tanyşdyrdy. ​Kaliforniýadaky Eýms adyndaky barlag merkezinde ýerleşdirilen täze hasaplaýyş toplumy indiki nesliň kosmos we awiasiýa maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde esasy gural bolar...