BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň çäginde Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow ulag, daşky gurşaw, energetika we durnukly ösüş pudagynda halkara hyzmatdaşlygy üçin ileri tutulýan ugurlary beýan etdi.
Döwlet Baştutany 2022-nji ýylda Türkmenistanda deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlar üçin ulag pudagy boýunça ministrler ýygnagynyň geçirilendigini ýatlatdy, şeýle hem BMG-niň çäginde ulag meýilnamasyny öňe sürmekde ýurduň işjeň ornuna ünsi çekdi. Diňe soňky ýyllarda Türkmenistanyň başlangyjy bilen BMG-niň Baş Assambleýasy halkara ulag hyzmatdaşlygyny ösdürmäge gönükdirilen alty Karary kabul etdi.
Türkmenistanyň Dubaýda geçirilen Bütindünýä hökümet sammitinde öňe süren ýörelgesini - Durnukly ulag birikmesiniň dünýä atlasynyň döredilmegine aýratyn üns berildi. Döwlet Baştutany Serdar Berdimuhamedow foruma gatnaşyjylary bu pikiri, deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlary dünýä logistika zynjyrlaryna goşmagyň guraly hökmünde giňişleýin gözden geçirmäge çagyrdy.
Ulagyň ekologiki howpsuzlygy we “ýaşyl” tehnologiýalara geçmek ýene bir möhüm mowzuga öwrüldi. Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow Türkmenistanyň diňe ulagda däl, eýsem energetika syýasatynda hem durnuklylyk ýörelgesine eýerýändigini aýtdy. Ýaşyl energetika esasy ugur hökmünde ykrar edilýär we gaýtadan dikeldilýän energetika çeşmelerini ulanmak we wodorod energetikasyny ösdürmek strategiki ileri tutulýan ugurlardyr.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan 2030-2040-njy ýyllarda BMG-niň howandarlygynda wodorod energetikasyna geçiş boýunça dünýä maksatnamany işläp başlamagy teklip etdi.
Şeýle hem, döwlet Baştutany ähli ykdysady çäreleri daşky gurşaw ülňüleri bilen sazlaşdyrmagyň zerurdygyny aýtdy. Türkmenistan, durnukly we serişdeleri tygşytlamak üçin möhüm gural hökmünde tegelek ykdysadyýete geçmek üçin dünýä maksatnamasyny döretmek başlangyjy bilen başlady.
Çykyşyň möhüm bölegi howa bilen baglanyşykly gün tertibi boldy. Türkmenistan BMG-niň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň düzgünleriniň ýerine ýetirilmegini işjeň goldaýar we täze dünýä howa gurluşynyň emele gelmegine deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlaryň işjeň gatnaşmagyny talap edýär.
Bu nukdaýnazardan anyk teklipler hödürlendi: Hazaryň daşky gurşaw ýörelgei - Hazar deňziniň gurşawyny goramak boýunça halkara gepleşikler meýdançasy, Aral deňzini halas etmek üçin BMG-niň ýörite maksatnamasyny döretmek – BMG-niň Baş Assambleýasynyň we ESCAP-nyň eýýäm kabul edilen kararlaryny işläp düzmek, şeýle hem suw diplomatiýasyny berkitmek halkara hukugynyň ýörelgelerine, çeşmeleriň adalatly paýlanmagyna we BMG-niň işjeň gatnaşmagyna esaslanýar.
Türkmenistanyň Prezidenti, 2025-nji ýylyň BMG tarapyndan Türkmenistanyň başlangyjy bilen Halkara Parahatçylyk we Ynanyşmak ýyly diýlip yglan edilendigini, şeýle hem Türkmenistanyň Bitaraplygynyň halkara derejesinde ykrar edilmeginiň 30 ýyllygyna we BMG-niň döredilmeginiň 80 ýyllygyna gabat gelýändigini aýratyn belläp geçdi.
"Parahatçylyk, ynam we ösüş biri-biri bilen aýrylmaz baglanyşykly üç düşünje. Olar Türkmenistanyň daşary syýasat ýörelgesiniň esasyny düzýär we halkara derejesinde işjeň ornuny kesgitleýär"-diýip, Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow belledi.
Sözüniň ahyrynda ähli wekillere konstruktiw garaýyşlary üçin minnetdarlyk bildirdi we maslahatyň çäginde bilelikdäki işiň ähli ýurtlar we halklar üçin durnukly geljegi üpjün etmekde möhüm goşant goşjakdygyna ynam bildirdi.
