Ýumurtga we bagyr iýmeklik Alsgeýmer keseliniň döremek howpuny azaldýar - alymlar

  • 07.12.2025 23:54
  • 9.4k+

Bedende holiniň ýetmezçiligi beýnä duýdansyz zyýan ýetirip biler. Amerikaly alymlar bu madda baý önümleri, esasanam, ýaşlykda ýeterlik mukdarda iýmegiň beýniniň zeperlenmesini haýalladyp biljekdigini ýüze çykardylar.

Holiniň çeşmelerine ýumurtga, guş eti, balyk we bagyr degişlidir.
Arizona döwlet uniwersitetiniň (ABŞ) geçiren barlagy Aging and Disease žurnalynda çap edildi. Onda alymlar ýaş semiz adamlarda, garrylardaky akyl ýetiriş bozulmalaryna mahsus alamatlara meňzeş beýni stresiniň alamatlaryny tapandyklaryny habar berdiler. Maglumatlar seljerilenden soň, madda çalşygynyň irki bozulmalarynyň demensiýa başlamazdan has öň beýnä täsir edip biljekdigi baradaky netijä geldiler.
Barlagçylar synagdan geçirilýän ýaşlaryň iki toparyny (ortaça 33,6 ýaş): semiz we adaty agramly ýaşlary deňeşdirdiler. Semiz toparda neýronlar zaýalananda çykýan belok bolan neýrofilamentiniň (NfL) derejesi ýokardy. Ýaş adamlarda NfL ganda holiniň mukdarynyň pesdigi bilen baglanyşyklydy. Bu ýagdaý, adatça, akyl taýdan peselen we Alsgeýmer keselli garry hassalarda bolýar.

"Holin madda çalşygynyň we beýni bozulmalarynyň möhüm markeri bolup, bu barlag onuň gündelik sarp etmegiň ähmiýetini görkezýär, sebäbi ol adamyň saglygy üçin zerurdyr," diýip, barlagyň awtorlarynyň biri Ramon Welaskez belleýär. "Holinden baý iýmitleri berhiziňe goşmak alawlanmany azaltmaga we garrylyk döwründe bedeni we beýnini goldamaga kömek edip biler."

Bellemeli zat, holin witamine meňzeş madda, organiki birleşme, 2-gidroksietiltrimetilamonium kationydyr. Holin ilki başda witamin hökmünde toparlara bölündi we B4 adyny aldy. Şeýle-de bolsa, barlagyň dowamynda onuň statusyna täzeden seredildi we ol witamine meňzeş maddalaryň hataryna geçirdi.


düýn 15:13
1.3k+

Ýapon alymlary ýetginjeklerde köp duşýan täze görnüşli leýkozyň üstüni açdylar

Ýapon alymlary gan düwnük keseliniň esasan ýetginjeklerde has köp duşýan täze we howply görnüşini tapdylar. Bu barada Ýaponiýanyň Milli onkologiýa merkeziniň ylmy-barlag toparynyň ýolbaşçysy Keniti Ýosida habar berdi...

24.03.2026 14:09
5k+

Alymlar appendiksiň taryhyny täzeden gözden geçirdiler: bu organ beýle bir peýdasyz hem däl eken

Köp adamlaryň çagalykdan eşidýän zady: appendikssiz arkaýyn ýaşap bolýar. Onuň bardygy, adatça, diňe köriçege ýüze çykanda we operasiýa zerur bolanda ýatlanylýar. Öňden bäri ylym hem oňa şeýle garaýardy. XIX asyrda iňlis tebigatşynasy Çarlz Darwin appendiksiň, esasan, ösümlik bilen iýmitlenen gadymy ata-babalarymyzyň iýmit siňdiriş organlarynyň rudimenti, ýagny galyndysydygyny öňe sürdi...

24.03.2026 07:48
13k+

Türgenleriň kellesine degýän urgular olaryň geljegine nähili täsir edýär? Alymlaryň jogaby

Alymlar sportuň kontaktly görnüşleri bilen meşgullanmagyň ýetirýän täsiriniň köp ýyllap saklanyp biljekdigini anykladylar. Ylmy barlaglar beýniniň gorag böwediniň sport karýerasy tamamlanandan soň hem onlarça ýyllap zeperli bolup galýandygyny görkezdi...

23.03.2026 00:57
2k+

Demrewe garşy sanjym infarkt howpuny 32% peseldýär

Amerikanyň Kardiologiýa kollejiniň ýyllyk ylmy maslahatynda hödürlenen täze maglumatlara görä, demrewe garşy sanjym almak ýürek-damar keselli adamlarda infarkt döremek howpuny 32% peseldip biler. Alymlar bu netijäni gazanmak üçin ABŞ-yň ateroskleroz (damarlaryň daralmagy) keselli 246 müňden gowrak ýaşaýjysynyň maglumatlaryny öwrendiler...