Barlag: EA sebäpli ýetginjekler çalt, ýöne ýüzleý pikirlenip başladylar

  • 28.10.2025 11:14
  • 1.7k+

Oksfordyň uniwersitetiniň neşirýatynyň geçiren täze barlagyna görä, emeli aň (AI) ýaşlaryň pikirlemegine işjeň täsir edýär: ol has çalt pikirlemäge kömek edýär, ýöne käte seljerme çuňlugyny ýitirýär diýip Business Insider ýazýar.

Barlaga 13–18 ýaş aralygyndaky 2000 okuwçy gatnaşdy. Olaryň 80%-i  öý işlerini ýerine ýetirmekde EA gurallaryny ulanýandygyny we munuň agyr wezipeleri has çalt çözmäge kömek edýändigini aýtdy.
Educational Neuroscience Hub Europe-yň direktory we hasabatyň bilelikdäki awtory Erika Galeanyň bellemegine görä, häzirki okuwçylar maşynlar bilen pikirlemegi öwrenýär, tizligi we akgynlylygy gazanýarlar, ýöne käte garaşsyz pikirlemegi ýitirýärler. Ol goşmaça zat bolup galdy, esasy wezipesi — “sintetik bilimler” döwründe adam pikiriniň çuňlugyny saklamak, ýagny EA bilen bagly täze pikirleniş stilini “EA bilen doglan nesil” diýip atlandyrýarlar.
Barlaglar tehnologiýanyň "iki uçly" täsirini görkezdi:

  • 90%+ okuwçy EA arkaly ýeterlikli akademik ukyplaryny ösdürendigini boýun aldy.
  • 60% bolsa negatiw täsirleri gördi.
  • Soralanlaryň dörtden biri EA bilen öwrenmegiň has ýönekeý bolandygyny aýdýar.
  • 10% döredijilik ukyplarynyň çäklendigini we tankydy pikirlenmä bolan zerurlygyň azalandygyny aýtdy. Käbir ýaşlar eýýämden emeli aňa garaşlylyk görkezýärler.

Mugallymlar hem aladalanýarlar: okuwçylaryň 1/3-i mugallymlaryň emeli aň ulanmak babatda ynamsyzdygyny aýtdy, 51% bolsa onuň howpsuz we jogapkärli ulanmagy boýunça has anyk görkezmeler isleýär.
Barlagy geçiren alymlaryň nygtamagyna görä, bilim ulgamlary emeli aňy ulanmagy öwrenmeli, ýöne okuwçylarda garaşsyz pikirlenmegi goldamaly. “Alfa nesli synpda” atly kitabyň awtory, mugallym Olga Seyer, EA okuw usullaryny üýtgetdi, emma maksady däl diýdi: okuw garaşsyz we döredijilik pikirini ösdürmäge we ynsan ösüşine gönükdirilýär.
Alymlar EA sowadyny, metabilim ukybyny ösdürmegi we mugallymlary ýaşlar bilen täze sanly hakykatda işlemegi üçin goldamagy maslahat berýärler.


şu gün 12:00
1.9k+

Aldawçylygyň aýlawly netijesi: alymlar zabun terbiýäniň çagalara ökdelik bilen aldamagy öwredýändigini subut etdiler

Çagalary terbiýelemekde aşa berk çemeleşme we fiziki temmi bermek tersine netijäni berýär. Garaşylýan tertip-terbiýäniň ýerine çagalarda ýalan sözlemek we aldamak meýilleri döreýär....

25.06.2026 10:21
4.4k+

Özbegistanda emeli aň tutuş mähelläniň meselelerini çözmäge kömek eder

Özbegistanda mähellelerdäki iň derwaýys meseleleri ýüze çykarmak we olary çözmek boýunça çalt çäreleri görmek üçin emeli aň esasly ulgam ornaşdyrylar. Degişli teklipler ýurduň prezidenti Şawkat Mirziýoýewe......

22.06.2026 23:12
4.8k+

Ýapon hünärmenleri bäbekleri uklatmak üçin ýörite saz döretdi

Kazyýet subutnamalary üçin sesleri seljermäge ýöriteleşen Ýaponiýanyň «Tiba audiokommunikasiýalar barlaghanasy» täjirçilik däl guramasy bäbekleri uklatmak üçin niýetlenen sazy döretdi. Bu saz ýazgysy X sosial......

17.06.2026 11:37
5.1k+

Alymlar el degirmän, galp suratlary tanamagy öwrendiler

O-de-Frans Politehniki uniwersitetiniň alymlary suratlaryň hakykylygyny anyklamagyň täzeçil usulyny işläp düzdüler. Bu oýlap tapyş kendiriň ýüzüne fiziki täsir etmegi talap etmeýär. Tehnologiýanyň anyk beýany......