Arheologlar: Gadymy adamlar Afrikadan Ýewropa häzirki Türkiýäniň üsti bilen baran bolup biler

  • 24.09.2025 11:14
  • 5.2k+

Arheologlaryň çaklamalaryna görä, gadymy adamlar Afrikadan Ýewropa häzirki Türkiýäniň çäginden geçip baran bolup bilerler. Bu barada Aýwalygyň (Türkiýede kenarýaka şäher) kenarynda tapylan 138 sany daş gurallary maglumat berýär. Barlagyň netijeleri Journal of Island and Coastal Archaeology žurnalynda çap edildi, esasy netijeler bolsa Popular Science tarapyndan ýetirildi.

Uzak wagtlap ilkinji Homo sapiens-leriň Ýakyn Gündogaryň üsti bilen Balkanlara geçendigi çaklanýardy. Emma türk alymlarynyň tapyndylary başga bir ýoluň hem bolandygyny görkezýär — buzlaşma döwründe Türkiýe bilen Ýewropany birleşdiren “gury ýer köprüsi” hem bolupdyr.
Häzirki wagtda Aýwalygyň Egeý kenary adalardan we ýarymadalardan emele gelýär. Emma pleýstosen döwründe deňiz derejesi takmynan 100 metr pesräk bolup, Anatoliýa bilen günorta-gündogar Ýewropany birleşdirýän gury ýer bölegi döreýärdi.
Tapylan artefaktlaryň arasynda el paltalary, teslalar we beýleki daş gurallary bar. Şeýle tehnologiýalardan neandertallar hem-de irki Homo sapiens-ler peýdalanypdyr.


düýn 14:29
6.1k+

Alymlar 1949-njy ýylda Bermud adalarynda ýazga alnan geň sesiň syryny açdylar

Üstünden 77 ýyl geçeninden soň, Bermud adalarynda ýazgy edilen nämälim sesiň nireden çykanlygy belli boldy. Ol küýki kitiň aýdymynyň iň irki ýazgysy bolup çykdy. 1949-njy ýylyň 7-nji martynda «Atlantis» barlag gämisindäki alymlar Bermud adalarynyň kenarynda akustiki tejribeler geçirdiler...

düýn 09:10
1.6k+

Ýabany totyguşlar özara «gepleşikde» çylşyrymly sintaksis düzgünlerini ulanýarlar

Sary boýunly amazonlar (totyguşlaryň seýrek duş gelýän Amazona auropalliata görnüşi) ýabany tebigatda wokal duetlerini emele getirenlerinde çylşyrymly sintaksisi ulanýarlar. Bu barada Journal of Avian Biology neşiri habar berýär...

21.02.2026 15:50
4.4k+

Floridada kenara zyňylan girdenek kaşalotlarda bakteriýanyň nämälim görnüşleri ýüze çykaryldy

Floridanyň Atlantik uniwersitetiniň ýanyndaky Harbow-Branç okeanografiýa institutynyň hünärmenleri girdenek kaşalotlaryň organizmlerinde Helicobacter urugyna degişli, ylma ozal nämälim bolan üç sany bakteriýa genotipini tapdylar...

20.02.2026 14:55
5.2k+

Ýaponiýanyň gadymy "gaplaňlary" hakykatda gowak arslanlary bolup çykdy

Uzak wagtlap Ýaponiýanyň adalarynda gadymy döwürlerde gaplaňlaryň ýaşapdyr diýlip hasaplanýardy. Emma täze geçirilen DNK barlaglary bu ýyrtyjylaryň aslynda meşhur gowak arslanlarydygyny subut etdi. Häzirki wagtda Ýaponiýanyň tebigatynda ýolbars ýa-da gaplaň ýok...