Arheologlar: Gadymy adamlar Afrikadan Ýewropa häzirki Türkiýäniň üsti bilen baran bolup biler

  • 24.09.2025 11:14
  • 5.2k+

Arheologlaryň çaklamalaryna görä, gadymy adamlar Afrikadan Ýewropa häzirki Türkiýäniň çäginden geçip baran bolup bilerler. Bu barada Aýwalygyň (Türkiýede kenarýaka şäher) kenarynda tapylan 138 sany daş gurallary maglumat berýär. Barlagyň netijeleri Journal of Island and Coastal Archaeology žurnalynda çap edildi, esasy netijeler bolsa Popular Science tarapyndan ýetirildi.

Uzak wagtlap ilkinji Homo sapiens-leriň Ýakyn Gündogaryň üsti bilen Balkanlara geçendigi çaklanýardy. Emma türk alymlarynyň tapyndylary başga bir ýoluň hem bolandygyny görkezýär — buzlaşma döwründe Türkiýe bilen Ýewropany birleşdiren “gury ýer köprüsi” hem bolupdyr.
Häzirki wagtda Aýwalygyň Egeý kenary adalardan we ýarymadalardan emele gelýär. Emma pleýstosen döwründe deňiz derejesi takmynan 100 metr pesräk bolup, Anatoliýa bilen günorta-gündogar Ýewropany birleşdirýän gury ýer bölegi döreýärdi.
Tapylan artefaktlaryň arasynda el paltalary, teslalar we beýleki daş gurallary bar. Şeýle tehnologiýalardan neandertallar hem-de irki Homo sapiens-ler peýdalanypdyr.


düýn 23:09
1.8k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

düýn 18:56
6.6k+

Kiçijek, özem süsek: Meksikada dawany kelle bilen çözen dinozawrjyk tapyldy

Halkara paleontologlar topary häzirki zaman iri göwrümli guşuň ölçeginden uly bolmadyk dinozawryň täze görnüşiniň üstünden bardylar. Dinozawryň kellesindäki süňk ösüntgisi, onuň dürli häsiýetli çaknyşyklary süsüşmek arkaly çözen bolmagy ahmal diýen çaklamany döredýär...

31.01.2026 16:33
2.6k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

31.01.2026 15:26
3.1k+

Paleontologlar 512 million ýyllyk deňiz ekoulgamyny tapdy

Hytaýyň Hunan welaýatynda 512 million ýyl taryhy bolan, şonda-da gowy saklanyp galan deňiz ekoulgamynyň galyndylary tapyldy diýip, New Scientist neşiri habar berýär. Bu tapyndy Ýer ýüzüniň taryhyndaky ilkinji köpçülikleýin gyrylmadan soň haýwanat dünýäsiniň ýagdaýyny jikme-jik seljermäge mümkinçilik berýär...