Ýapon alymlary emeli aňa ganyň lagtalanmagyny öňünden anyklamagy öwretdiler

  • 23.05.2025 19:17
  • 3.7k+

Tokio uniwersitetiniň alymlary gan damarlarynda gan lagtalarynyň (tromblaryň) döremegini häzirki wagtda ýüze çykarmaga mümkinçilik berýän täze usuly hödürlediler. Bu tehnologiýa täze nesil mikroskop bilen emeli aňyň utgaşmasyna esaslanýar.

Bu usul trombositleriň, ýagny ganyň akmagyny saklaýan öýjükleriň hereketini gözegçilikde saklaýar. Trombositler ýürek-damar kesellerinde howply gan lagtalaryny döredip, infarkta ýa-da insulta sebäp bolup bilýär. Munuň öňüni almak üçin näsaglara trombositlere garşy dermanlar berilýär, ýöne şu wagta çenli lukmanlar olaryň her bir adama nähili täsir edýändigini takyk bahalandyryp bilenokdy.
Tokio uniwersitetiniň hassahanasynyň doktory Kadzutosi Hiroseniň ýolbaşçylygyndaky topar gan damarlaryndaky trombositleriň hereketini ýazga alýan ulgamy döretdiler. Bu ulgam sekuntda müňlerçe surat alýan mikroskop we olary seljerýän emeli aň bilen işleýär. Emeli aň bu suratlary seljerip, aýratyn öýjükleri, olaryň üýşmeleňini we ak gan öýjüklerini (leýkositleri) tapawutlandyryp bilýär.
Tehnologiýa 200-den gowrak näsagyň ganynda synag edildi. Netijede, agyr ýürek keselli adamlarda trombositar goýalmalaryň has ýygjamdygy ýüze çykaryldy.
Barlag üçin adaty gan barlagy (wenoz gan nusgasy) ýeterlik. Bu bolsa hassahana ýerleşdirilmezden netijeli seljerme geçirmäge mümkinçilik berýär.
Täze çemeleşme lukmanlara bejergini her bir näsagyň aýratynlygyna görä sazlamaga mümkinçilik berýär. Professor Keýsuke Godanyň bellemegine görä, emeli aň öýjükleriň hereketindäki adam gözüne görünmeýän üýtgeşmeleri hem duýup bilýär.


düýn 14:05
5.8k+

Küýki hem burunlak: Ýaponiýada dünýäniň iň «betgelşik» uçary görkezildi

Ýaponiýanyň täze reaktiw uçary Kawasaki EC-2 özüniň geň we adatdan daşary daşky keşbi bilen köpçüligiň, esasan hem awiasiýa höwesjeňleriniň ünsüni çekdi. Ýük daşaýjy uçaryň binýadynda döredilen bu model, özüniň «çişen» burny we göwresiniň ýokarky bölegindäki iki sany äpet büküri bilen beýleki uçarlardan düýpli tapawutlanýar...

düýn 13:40
2.4k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

düýn 09:29
4.1k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 12:31
5.9k+

Bizden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş mümkinçilikli täze super Ýer tapyldy

Kosmos kartasynda, astronomik ölçegler boýunça örän golaýda täze bir gyzykly nokat peýda boldy. Ýerden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda alymlar adaty tapyndylardan düýbünden tapawutlanýan bir planetany ýüze çykardylar...