Dinozawrlar 140 million ýyl ozal Keýptaunyň töwereklerinde yz galdyrypdyrlar

  • 18.03.2025 07:47
  • 5.2k+

Günorta Afrikanyň Günbatar-Kap prowinsiýasynda dinozawrlaryň 140 million ýyllyk yzlary tapyldy. Bular bu sebitden tapylan ilkinji şuňa meňzeş tapyndydyr we yklymyň günortasynda dinozawrlaryň iň "ýaş" yzlarydyr.

Tapyndy baradaky makala Gaý Plint we Çarlz Helm tarapyndan The Conversation neşirinde çap edildi.
2008-nji ýyldan bäri sebitde pleýstosena (2,6 million – 11 700 ýyl ozal) degişli oňurgalylaryň 370-den gowrak yzy resminamalaşdyryldy. Emma bu yzlar zauropodlara – ot iýýän iri dinozawrlara, ähtimal, ornitopodlara degişlidir.

“Bu kenaryň ugrunda mezozoý döwrüniň  çökündi jynslarynyň bardygyny bilýärdik, olaryň käbiri deňze degişli bolmadyk gatlaklary özünde saklaýar we olaryň düzüminde dinozawrlaryň yzlary bolup biljekdi "- diýip, barlagçylar ýazýarlar.

Yzlar derýanyň gelip guýýan çet  zolaklarynda tapyldy, ol ýerlerde dinozawrlar çägeli ýalpaklykdan we ýumşak palçykdan ýöräp geçipdirler. Alymlar yzlaryň, takmynan, 140 million ýyllykdygyny kesgitlediler, olar hek asyry döwrüniň başyna degişlidir. Afrikanyň we Günorta Amerikanyň tektoniki plitalary şol döwür biri-birinden bölünip başlapdyr.

 Bu tapyndy Günbatar-Kap prowinsiýasynda ilkinji we Afrikanyň günortasyndan tapylan dinozawr yzlarynyň içinde iň ýaşy boldy.


06.01.2026 23:52
13k+

Fransiýada myhmanhananyň aşagyndan XIV asyra degişli gala tapyldy

Fransiýanyň Wann şäherindäki “Lagors” (Lagorce) myhmanhanasynyň aşagyndan arheologlar 1380-nji ýyllarda Breton gersogy Žan IV tarapyndan gurlan Şato-de-l'Ermin (Château de l'Hermine) köşgüniň galyndylaryny ýüze çykardylar...

02.01.2026 15:58
6.4k+

Arheologlar Wezuwiniň külüniň aşagynda gömlüp galan willada täze kaşaň freskalary tapdylar

Arheologlar meşhur Pompeý şäheriniň golaýyndaky gadymy Oplontisde ýerleşýän Poppeýa willasyndan tapylan täze tapyndylar barada habar berdiler. Tapylan freskalar we binagärlik detallary biziň eýýamymyzdan öňki I asyryň Rim elitasynyň öz derejesini we inçe tagamyny görkezmek üçin sungatdan nähili peýdalanandygyna has gowy düşünmäge kömek edýär...

02.01.2026 10:57
6.8k+

Alymlar ilkinji adamlaryň Awstraliýa haçan we nähili göçüp barandyklaryny anykladylar

Halkara alymlar topary Awstraliýa häzirki zaman aborigenleriniň we papuaslaryň ata-babalarynyň takmynan 60 000 ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýadan iki dürli göçüş ýoly arkaly gadymy Sahul yklymyna gelendigini anykladylar...

02.01.2026 10:47
5.6k+

22 müň ýyl ozal Ýaponiýada piller ýaşapdyr: Olar ol ýere nähili düşüpdir we soň nirä ýitirim bolupdyr?

Alymlar ilkinji gezek Nauman piliniň gadymy DNK-syny seljerdiler. Bu pil Ýapon adalarynda ýaşan we takmynan 22 000 ýyl mundan ozal ýitip giden, göni gyýakly pilleriň bir görnüşidir. Iki jandaryň süňkleriniň genetiki seljermesine esaslanýan bu barlag Cell žurnalynda çap edildi...