Ylmy barlagçylar Ýeriň mantiýasynyň jümmüşinde, Afrikanyň we Ýuwaş ummanyň aşagynda ýerleşýän ägirt uly iki sany «adanyň» azyndan ýarym milliard ýyl bäri bardygyny anykladylar diýip, Nature ylmy žurnalynda çap edildi.
Alymlar, «Süýşme tizligi pes uly sebitler» (LLSVP) diýlip atlandyrylýan we 2 müň kilometre golaý çuňlukda ýerleşýän bu ägirt gurluşlaryň öň pikir edilenden has uzak wagtdan bäri bardygyny ýüze çykardylar. Seýsmiki tolkunlaryň bu sebitlerden geçişinde nädip gowşap gidýändigini seljermek arkaly alymlar bu netijä geldiler.
Alymlar bu sebitlerde seýsmiki tolkunlaryň daş-töweregindäki sebitlere garanyňda has az gowşaýandygyny anykladylar. Bu bolsa, LLSVP-leriň örän uly minerally dänelerden durýandygyny we bu däneleriň emele gelmegi üçin uzak wagtyň zerurdygyny görkezýär.
Bu açyş Ýeriň mantiýasynyň düýpli garyşykdygy baradaky giňden kabul edilen teoriýa ters gelýär. LLSVP-leriň iri däneli gurluşy olary mantiýanyň konweksiýasyna garşy örän çydamly we durnukly edýär. Bu bolsa, olaryň mantiýa plýumlarynyň emele gelmegi bilen hem baglanyşyklydygyny görkezýär. Mantiýa plýumlary, ýeriň ýüzünde wulkanlaryň işjeňligine sebäp bolýan, gyzgyn materialy ýokary göterýän akymlardyr.
