66 million ýyl ozal dinozawrlary heläk eden äpet asteroidiň gaçan ýeri - Merkezi Amerikanyň Ýukatan ýarym adasyndaky, ylma bireýýämden bäri mälim bolan Çiksulub krateridir. Indi bolsa, alymlar bu uly meteoritiň gelip çykyşyny kesgitlediler.
Science žurnalynda çap edilen barlagda Ýer bilen çaknyşan diametri takmynan 10 kilometre barabar asteroidiň Ýupiteriň orbitasynyň daşyndan gelendigi anyklandy.
Barlagyň awtorlary hek-paleogen eýýamy bilen baglanyşykly çökündilerdäki ruten izotop gatnaşyklaryny seljerdiler. Kraterde tapylan bu izotoplar obýektiň kosmiki gelip çykyşyny görkezýär we ugleroda baý, seýrek duş gelýän C görnüşli asteroidlere laýyk gelýär. Şuňa meňzeş asteroidler Gün ulgamynyň daşky böleklerinde, ýagny Ýupiteriň orbitasynyň daşynda emele gelipdirler. Mundan başga-da, barlagçylar onuň käbir çaklamalarda aýdyşy ýaly, kometa däl-de, asteroiddigini tassykladylar.
Goşmaça soňky 540 million ýylda meteoritleriň gaçan beýleki bäş ýerinden alnan ruten izotoplary öwrenildi. Görlüp oturylsa, beýleki ýagdaýlarda çaknyşygyň Gün ulgamynyň içki böleginde has ýygy duş gelýän S görnüşli asteroidler bilen ýüze çykandygy anyklandy.
