Hytaýyň Guýçžou welaýatynda 250 million ýaşly “aždarha” tapyldy

  • 25.02.2024 23:59
  • 19k+

Hytaýly, ABŞ-ly we ýewropaly paleontologlaryň halkara topary Guýçžou welaýatynda (Hytaý), takmynan, 250 million ýyl ozal ýaşap geçen, örän uzyn boýunly deňiz süýrenjesini - dinosefalozawryň bitewi diýen ýaly skeleteni tapdy. Gözleg işleri Earth and Environmental Science žurnalynda çap edildi: Transactions of the Royal Society of Edinburgh (EESTRSE).

Taryhdan öňki äpet haýwan özüniň ýylan ýaly görnüşi bilen hytaý aždarhasyna meňzeýär.
Dinosefalozawryň galyndylary Gualin formasiýasyndan tapyldy. Pytraňňy süňkleri ýygnamak we öwrenmek 10 ýyl dowam etdi, diňe şondan soň alymlar bu ýyrtyjynyň sypatyny doly diýen ýaly görnüşde täzeden dikeldip bildiler.
Dinosefalozawryň 3 metre çenli ösendigi, şonuň 1,7 metriniň boýnudygy bellendi. Bu süýrenijiler ýalpak deňizlerde ýaşapdyrlar we balyklary hem-de kellesi aýakly molýuskalary awlapdyrlar.
Ştutgartyň Döwlet tebigy taryhy muzeýiniň uzyn boýunly deňiz hažžyklary boýunça hünärmeni Stefan Spikmanyň sözlerine görä, boýnundaky we göwresindäki oňurgalaryň köp bolany üçin dinosefalozawrlar özboluşly hasaplanýardy. Şeýle hem, bu haýwanlar ýumurtga guzlaman, diri çagalary guzlapdyrlar.
Ýüzleý meňzeşliklerine garamazdan, dinosefalozawrlar beýleki meşhur uzyn boýunly deňiz hažžyklary - pleziozawrlar bilen ýakyn garyndaş däldir. Pleziozawrlar özlerinden öňki “uzyn boýunlylardan” 40 million ýyl soň peýda bolupdyr.


24.03.2026 16:50
1.5k+

LEGO 32 gektar meýdanda äpet Gün energiýa parkyny döredýär: ol ýerde 30 700 panel oturdylar

LEGO Group kompaniýasy Wirjiniýa ştatynyň (ABŞ) Çesterfild okrugynda öz hususy Gün elektrostansiýasy bolan önümçilik toplumyny gurýar. Taslama 32 gektar meýdany tutýan Gün energiýa parkyny döretmegi göz öňünde tutýar diýip, Interesting Engineering habar berýär...

23.03.2026 13:40
3.3k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

23.03.2026 09:29
5.2k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 12:31
6.5k+

Bizden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş mümkinçilikli täze super Ýer tapyldy

Kosmos kartasynda, astronomik ölçegler boýunça örän golaýda täze bir gyzykly nokat peýda boldy. Ýerden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda alymlar adaty tapyndylardan düýbünden tapawutlanýan bir planetany ýüze çykardylar...