Hytaýyň Guýçžou welaýatynda 250 million ýaşly “aždarha” tapyldy

  • 25.02.2024 23:59
  • 19k+

Hytaýly, ABŞ-ly we ýewropaly paleontologlaryň halkara topary Guýçžou welaýatynda (Hytaý), takmynan, 250 million ýyl ozal ýaşap geçen, örän uzyn boýunly deňiz süýrenjesini - dinosefalozawryň bitewi diýen ýaly skeleteni tapdy. Gözleg işleri Earth and Environmental Science žurnalynda çap edildi: Transactions of the Royal Society of Edinburgh (EESTRSE).

Taryhdan öňki äpet haýwan özüniň ýylan ýaly görnüşi bilen hytaý aždarhasyna meňzeýär.
Dinosefalozawryň galyndylary Gualin formasiýasyndan tapyldy. Pytraňňy süňkleri ýygnamak we öwrenmek 10 ýyl dowam etdi, diňe şondan soň alymlar bu ýyrtyjynyň sypatyny doly diýen ýaly görnüşde täzeden dikeldip bildiler.
Dinosefalozawryň 3 metre çenli ösendigi, şonuň 1,7 metriniň boýnudygy bellendi. Bu süýrenijiler ýalpak deňizlerde ýaşapdyrlar we balyklary hem-de kellesi aýakly molýuskalary awlapdyrlar.
Ştutgartyň Döwlet tebigy taryhy muzeýiniň uzyn boýunly deňiz hažžyklary boýunça hünärmeni Stefan Spikmanyň sözlerine görä, boýnundaky we göwresindäki oňurgalaryň köp bolany üçin dinosefalozawrlar özboluşly hasaplanýardy. Şeýle hem, bu haýwanlar ýumurtga guzlaman, diri çagalary guzlapdyrlar.
Ýüzleý meňzeşliklerine garamazdan, dinosefalozawrlar beýleki meşhur uzyn boýunly deňiz hažžyklary - pleziozawrlar bilen ýakyn garyndaş däldir. Pleziozawrlar özlerinden öňki “uzyn boýunlylardan” 40 million ýyl soň peýda bolupdyr.


düýn 22:33
4.1k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.6k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.2k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

06.02.2026 09:06
2.2k+

Hytaý kosmos bilen Ýeriň arasynda maglumat alyşmakda täze rekord goýdy: sekuntda 120 gigabit

Hytaýly hünärmenler kosmos bilen Ýeriň arasynda lazer şöhlesi arkaly maglumat geçirmek boýunça nobatdaky synagy üstünlikli tamamladylar. Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Aerokosmos maglumatlary instituty (AIR) maglumat geçirmegiň tizliginiň sekuntda 120 gigabite (Gbps) ýetendigini mälim etdi...