Awstraliýadaky Sidneý uniwersitetiniň alymlary soňky 100 million ýylda Ýeriň geologiki üýtgemeleriniň jikme-jik modelini hödürlediler. Birbada iki wideo okuw mekdebiniň resmi YouTube kanalynda peýda boldy.
Wideo bu döwrüň dowamynda landşaftyň nähili üýtgändigini görkezdi: derýalaryň hereketi, Dünýä ummanynyň derejesiniň üýtgeýşi, mineral ýataklar, tektoniki plitalaryň hereketi. Şeýle hem howa we dürli tebigy hadysalar, mysal üçin wulkanlaryň atylmagy ýa-da ýer titremeleri ýaly meseleler göz öňünde tutulypdyr.
Barlagçylar tarapyndan gurlan model 100 million ýylda yklymlaryň nädip 10 km süýşüp-hereket edendigini görkezýär. Global Scalable Paleo Landscape Evolution diýlip atlandyrylýan ikinji wideoda derýalaryň akymyna, şeýle hem tektoniki plitalaryň hereketine has köp üns berlip. Bu üýtgeşmeleriň hemmesi birnäçe ýüz kompýuter prosessoryň kömegi bilen hasaplandy.
Bu taslama geljekde peýdaly bolar diýip hasaplanýar. Barlagçylar howanyň üýtgemegine we tektoniki güýçlere Ýeriň üstüniň nähili jogap berjekdigini öwrenip bilerler. Bu modeller planetada geljekde boljak üýtgeşmeleri hasaplamaga mümkinçilik berer.
