BSGG maýmyn mamasynyň öňüni almak boýunça maslahatlary çykardy

  • 16.06.2022 18:54
  • 13k+

32 ýurtda maýmyn mamasynyň ýaýramagy bilen baglylykda saglygy goraýyş pudagynda Halkara adatdan daşary ýagdaýlar boýunça komitet 23-nji iýunda gyssagly mejlis üçin ýygnanyşar. Bu barada BSGG-niň ýolbaşçysy habar berip, hünärmenleriň maýmyn mamasynyň “halkara derejesinde adatdan daşary ýagdaýdygyny ýa-da ýokdugyny” maslahatlaşjakdygyny belledi. Muny BMG-niň saýty ýetirýär. 

Şu ýyl dünýäniň 39 ýurdunda maýmyn mamasynyň 1 600 tassyklanan we 1 500 tassyklanmadyk hadysasy ýüze çykaryldy. Ýedi ýurtda wirus endemiki hasaplanýar – ol ýerde ýokanç ýyllar boýy ýaýraýar, 32 ýurtda bolsa bu wirus ilkinji gezek ýüze çykaryldy.

Azyndan 72 hadysa ölüm bilen gutardy, ýöne olaryň ählisi maýmyn mamasynyň öňem duşan ýerlerinde hasaba alyndy. Ýewropada wirusyň ýaýramak töwekgelçiligi “ýokary”, planetanyň galan sebitlerinde bolsa “ortaça” hasaplanýar. Häzirki wagtda alymlara maýmyn mamasy barada ähli zat belli däl, ýöne BSGG ýagdaý serhetden çykýança garaşman, häzirden hereket etmegi makul hasaplaýar. Ilkinji nobatda, ilatyň habardarlygyny ýokarlandyrmak teklip edilýär.

Käbir ýurtlarda 1980-nji ýylda ýok edilen mama garşy sanjymlaryň strategiki ätiýaçlyklary saklanyp galdy. Bu birinji nesil sanjymlaryny häzirkizaman howpsuzlyk ölçeglerine we önümçilik ülňülerine laýyk gelmeýändigi sebäpli ulanmak maslahat berilmeýär.

Sanjymyň has soňky görnüşleri ulanylyp bilner, olaryň biri maýmyn mamasynyň öňüni almak üçin tassyklanypdy. Ýöne bu derman serişdeleriniň ätiýaçlyklary çäkli we BSGG häzirlikçe olara ählumumy elýeterliligi üpjün etmegiň strategiýalaryny ara alyp maslahatlaşýar.

“Häzirki wagtda BSGG köpçülikleýin sanjymy maslahat bermeýär. Mama ýa-da maýmyn mamasyna garşy sanjymy ulanmak baradaky mesele her bir anyk ýagdaýa baha bermegiň esasynda çözülmelidir” – diýlip, BSGG-niň täzelenen maslahatlarynda aýdylýar.

Näsag bilen gatnaşykda bolanlar üçin gatnaşykdan soň dört günüň içinde öňüni alyş üçin ikinji ýa-da üçünji nesil sanjymlaryny sançmak maslahat berilýär. Şeýle-de, hünärmenler lukmançylyk işgärlerine we degişli barlaghanalaryň işgärlerine sanjym etmegi teklip edýärler.


26.02.2026 12:35
4.9k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

16.02.2026 14:19
4k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...