BSGG maýmyn mamasynyň öňüni almak boýunça maslahatlary çykardy

  • 16.06.2022 18:54
  • 13k+

32 ýurtda maýmyn mamasynyň ýaýramagy bilen baglylykda saglygy goraýyş pudagynda Halkara adatdan daşary ýagdaýlar boýunça komitet 23-nji iýunda gyssagly mejlis üçin ýygnanyşar. Bu barada BSGG-niň ýolbaşçysy habar berip, hünärmenleriň maýmyn mamasynyň “halkara derejesinde adatdan daşary ýagdaýdygyny ýa-da ýokdugyny” maslahatlaşjakdygyny belledi. Muny BMG-niň saýty ýetirýär. 

Şu ýyl dünýäniň 39 ýurdunda maýmyn mamasynyň 1 600 tassyklanan we 1 500 tassyklanmadyk hadysasy ýüze çykaryldy. Ýedi ýurtda wirus endemiki hasaplanýar – ol ýerde ýokanç ýyllar boýy ýaýraýar, 32 ýurtda bolsa bu wirus ilkinji gezek ýüze çykaryldy.

Azyndan 72 hadysa ölüm bilen gutardy, ýöne olaryň ählisi maýmyn mamasynyň öňem duşan ýerlerinde hasaba alyndy. Ýewropada wirusyň ýaýramak töwekgelçiligi “ýokary”, planetanyň galan sebitlerinde bolsa “ortaça” hasaplanýar. Häzirki wagtda alymlara maýmyn mamasy barada ähli zat belli däl, ýöne BSGG ýagdaý serhetden çykýança garaşman, häzirden hereket etmegi makul hasaplaýar. Ilkinji nobatda, ilatyň habardarlygyny ýokarlandyrmak teklip edilýär.

Käbir ýurtlarda 1980-nji ýylda ýok edilen mama garşy sanjymlaryň strategiki ätiýaçlyklary saklanyp galdy. Bu birinji nesil sanjymlaryny häzirkizaman howpsuzlyk ölçeglerine we önümçilik ülňülerine laýyk gelmeýändigi sebäpli ulanmak maslahat berilmeýär.

Sanjymyň has soňky görnüşleri ulanylyp bilner, olaryň biri maýmyn mamasynyň öňüni almak üçin tassyklanypdy. Ýöne bu derman serişdeleriniň ätiýaçlyklary çäkli we BSGG häzirlikçe olara ählumumy elýeterliligi üpjün etmegiň strategiýalaryny ara alyp maslahatlaşýar.

“Häzirki wagtda BSGG köpçülikleýin sanjymy maslahat bermeýär. Mama ýa-da maýmyn mamasyna garşy sanjymy ulanmak baradaky mesele her bir anyk ýagdaýa baha bermegiň esasynda çözülmelidir” – diýlip, BSGG-niň täzelenen maslahatlarynda aýdylýar.

Näsag bilen gatnaşykda bolanlar üçin gatnaşykdan soň dört günüň içinde öňüni alyş üçin ikinji ýa-da üçünji nesil sanjymlaryny sançmak maslahat berilýär. Şeýle-de, hünärmenler lukmançylyk işgärlerine we degişli barlaghanalaryň işgärlerine sanjym etmegi teklip edýärler.


10.03.2026 19:18
7.2k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.7k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...