Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

  • 07.05.2026 14:36
  • 3.5k+

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly ösümlik iýýän dinozawrlaryň irki ewolýusiýasyny has gowy öwrenmekde bar bolan boşlugy doldurmaga mümkinçilik berýär.

Galyndylar Ýunnan welaýatynyň Fenszýahe geologik gatlagyndan tapyldy. Alymlar boýun oňurgalarynyň, çanaklygyň we but süňkleriniň böleklerine esaslanyp, bu görnüşe häsiýetnama berdi. Haýwanyň uzynlygy 9–10 metre ýetipdir, bu bolsa ony sebitde tapylan irki ýura döwrüniň ösümlik bilen iýmitlenýän iň uly dinozawrlarynyň birine öwürýär.

Görnüşiň ady Sýanýun uýezdine we hytaý dilindäki «loong» («aždarha») sözüne esaslanýar, «fengming» («feniksiň saýramagy») diýen goşmaça ady bolsa medeni baglanyşygy hem-de guşlaryň dinozawrlaryň göni neslidigini ýatladýar.

Gurluşy boýunça Xiangyunloong fengming öz «kowumlaryndan» ep-esli tapawutlanýar — onuň has uly göwresi, deňeşdirende gysga boýny we uzyn guýrugy bar. Bu aýratynlyklar gigantizmiň irki tapgyryndan habar berýär we haýwanyň iki aýakda ýörän bolmagynyň mümkindigini görkezýär. Bu ýagdaý şol toparyň soňky wekilleri üçin seýrek duş gelýän häsiýetdir.

Alymlaryň pikiriçe, tapylan görnüş boýnuň kem-kemden uzalmak hadysasy bolmadyk başgaça ewolýusion ýoluň subutnamasy bolup çykyş edýär. Bu bolsa sawropodlaryň ata-babalarynyň arasynda görnüşleriň dürlüliginiň öň çaklanylandan has giň bolandygyny tassyklaýar.


düýn 12:47
4.9k+

Ýere azyndan 20 asteroid "assyrynlyk bilen" ýetip gelýär

Indiki aýyň dowamynda Ýeriň golaýyndan azyndan 20 asteroidiň geçmegine garaşylýar, emma hakykatda olaryň sany has köp bolup biler. Bu barada Nowosibirsk Döwlet Uniwersitetiniň “Wega” obserwatoriýasynyň......

düýn 12:45
6.4k+

Koreýaly alymlar tüwi kagyzynyň kömegi bilen köne elektronikalardan altyn almagy öwrendiler

Günorta Koreýanyň himik alymlary adaty tüwi kagyzyny ulanmak arkaly elektron galyndylardan we senagat zibillerinden altyny bölüp almagyň ekologik taýdan arassa hem-de örän arzan tehnologiýasyny işläp düzdüler....

01.06.2026 12:01
4.8k+

Nemes alymlary kepderileriň bagryndaky tebigy GPS-kompasyň syryny anykladylar

Germaniýanyň Bonn we Duýsburg-Essen uniwersitetiniň gözlegçileri kepderilerdir gögerçinleriň bagyrda ýerleşen hem özünde demir saklaýan ýörite immun ulgamynyň öwüşginleri arkaly Ýeriň magnit meýdanyndan ugur......

31.05.2026 20:50
9.6k+

ABŞ-nyň asmanynda partlan meteorit birnäçe ştaty sarsdyrdy

30-njy maý güni gündiz güýçli partlan meteorit ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar bölegini sarsdyrdy. NASA-nyň habar bermegine görä, asman jisiminiň dargan mahalynda böleklere bölünen energiýasy takmynan 300 tonna......