Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

  • 11.01.2026 13:11
  • 15k+

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy.

Açyş barada Täze Zelandiýanyň Suw we atmosfera barlaglary milli institutynyň (NIWA) alymlary habar berdiler.
Alymlar ägirt uly buz gatlagyny burawlamak üçin gyzgyn suwly ýörite şlangy ulanyp, 500 metrlik guýy burawladylar.
Kamerany çuňluga düşürenlerinde, olar enjam näsazlygydyr öýtdüler. Ýöne fokusy sazlanlaryndan soň, ekranda ýüzlerçe janly organizmiň — amfipodlaryň (leňňeç şekilliler) barlygyny gördüler.
Beýle çuňlukda, doly garaňkylykda we aşa sowuk şertlerde işjeň krewetkalaryň we beýleki janly-jandarlaryň tapylmagy barlagçylary geň galdyrdy.
Mundan beýläkki barlaglar şeýle üzňe (izolirlenen) ulgamlarda iýmit maddalarynyň nähili aýlanýandygyny we ýaşaýşyň nähili dowam edýändigini öwrenmäge gönükdiriler.
Bu açyş Antarktidanyň buz gatlaklarynyň aşagynda özbaşdak işleýän ägirt uly suw we ýaşaýyş torlarynyň bardygyny subut edýär.

"Şeýle gurluşda diri krewetkalaryň we beýleki işjeň haýwanlaryň bolmagy toparyň sözüň doly manysynda begenjinden uçmagyna sebäp boldy" — diýip, barlagçylar bu pursady ýatlaýarlar.


düýn 16:16
1.3k+

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň döreýşini surata düşürdiler

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň — örän güýçli magnit meýdany bolan neýtron ýyldyzynyň döreýşine tomaşa etdiler. Bu açyş magnetarlaryň aşa ýagty täze ýyldyzlary energiýa bilen üpjün edýändigi baradaky 16 ýyllyk teoriýany tassyklady...

11.03.2026 15:23
8.2k+

Ýaponiýadaky täze açyş saçyň düşmegine garşy netijeli bejerginiň salgysyny berdi

Ýaponiýanyň RIKEN instituty we OrganTech biotehnologiýa kompaniýasynyň alymlary saçyň üznüksiz ösmegini üpjün edýän öýjükleriň ozal näbelli bolan görnüşini tapdylar. Barlagyň netijeleri Biochemical and Biophysical Research Communications atly ylmy žurnalda çap edildi...

10.03.2026 11:37
2.1k+

Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi...

09.03.2026 15:46
2.2k+

Awstraliýada iň kiçijik opossumyň gizlin populýasiýasynyň yzlary tapyldy

Australian Zoologist ylmy žurnalynda çap edilen täze gözleg, Günorta Awstraliýanyň Ýork ýarym adasyndaky «Dhilba Guuranda-Innes» milli seýilgähinde kiçi girdenek opossumyň (Cercartetus lepidus) bolmagynyň mümkindigini görkezýär...