Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

  • düýn 13:11
  • 10k+

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy.

Açyş barada Täze Zelandiýanyň Suw we atmosfera barlaglary milli institutynyň (NIWA) alymlary habar berdiler.
Alymlar ägirt uly buz gatlagyny burawlamak üçin gyzgyn suwly ýörite şlangy ulanyp, 500 metrlik guýy burawladylar.
Kamerany çuňluga düşürenlerinde, olar enjam näsazlygydyr öýtdüler. Ýöne fokusy sazlanlaryndan soň, ekranda ýüzlerçe janly organizmiň — amfipodlaryň (leňňeç şekilliler) barlygyny gördüler.
Beýle çuňlukda, doly garaňkylykda we aşa sowuk şertlerde işjeň krewetkalaryň we beýleki janly-jandarlaryň tapylmagy barlagçylary geň galdyrdy.
Mundan beýläkki barlaglar şeýle üzňe (izolirlenen) ulgamlarda iýmit maddalarynyň nähili aýlanýandygyny we ýaşaýşyň nähili dowam edýändigini öwrenmäge gönükdiriler.
Bu açyş Antarktidanyň buz gatlaklarynyň aşagynda özbaşdak işleýän ägirt uly suw we ýaşaýyş torlarynyň bardygyny subut edýär.

"Şeýle gurluşda diri krewetkalaryň we beýleki işjeň haýwanlaryň bolmagy toparyň sözüň doly manysynda begenjinden uçmagyna sebäp boldy" — diýip, barlagçylar bu pursady ýatlaýarlar.


düýn 20:28
5.2k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

düýn 13:15
1.8k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

10.01.2026 19:18
2.7k+

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy ýaşlaryň arasynda ylmy işler boýunça bäsleşik yglan etdi

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy we Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi ýaşlaryň arasynda ylmy işler boýunça bäsleşik yglan etdi. Bäsleşigiň düzgünnamasy Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň saýtynda çap edildi...

09.01.2026 11:08
3.4k+

Alymlar ilkinji gezek laboratoriýa syçanlarynda Alsgeýmer keselini doly bejerdiler

P7C3-A20 dermanynyň syçanlarda synagdan geçirilmegi, hatda Alsgeýmer keseliniň soňky tapgyrlarynda-da ýady, kognitiw (aň-bilim) funksiýalary we neýron ulgamynyň gurluşyny doly dikeltmegiň mümkindigini görkezdi...