Ösümlik ýaglarynyň öndürijiligini we hilini ýokarlandyrýan täze tehnologiýa döredildi

  • 16.11.2025 15:42
  • 1.1k+

Russiýada WDITU-nyň (Woronež Döwlet Inženerçilik Tehnologiýalar uniwersiteti) alymlary ösümlik ýaglaryny öndürmegiň täze tehnologiýasyny döredip, oňa patent aldylar. Bu barada TASS agentligi uniwersitetiň metbugat gullugyna salgylanyp habar berdi.

Täze usulda däneleri gaýtadan işlemezden öň onuň gabygyny aýyrmak göz öňünde tutulýar. Bu bolsa gabyksyz ýagly ekinleri ýitgisiz gaýtadan işlemegi hem-de belogyň ýitgilerini iki–üç esse azaltmagy üpjün edýär.
Uniwersitetiň düşündirişine görä, adatça ösümlik ýaglary däneleriň gabygyny aýyrmazdan öndürilýär. Däne gabygynyň düzüminde süýüm, azotsyz maddalar we takmynan 2% lipid bar, olar öndüriliş wagty ýag içine düşüp, onuň hilini peseldýär.
Täze açyşyň awtorlarynyň biri, tehniki ylymlaryň doktory Aleksandr Ostrikowyň bellemegine görä, gabyk möçberi göni önümiň hiline täsir edýär — gaýtadan işleýän dänede gabyk näçe köp bolsa, alynýan ýagyň kislotalylyk derejesi şonça ýokary bolýar. Mundan başga-da, gabyk enjamyň öndürijiligini peseldýär, sebäbi onuň inçe göwrüminiň bir bölegini eýeleýär. Ostrikowyň sözlerine görä, täze tehnologiýa belogyň ýitgilerini azaltmaga we önümçiligiň netijeliligini ýokarlandyrmaga kömek edýär.
Täze proses gyzdyrmak, gabykdan arassalamak, ýeleşdirmek, fotosortirleme we iki tapgyrly ýylylyk-nem işläp taýýarlamak ýaly basgançaklary öz içine alýar. Bu tehnologiýa sport iýmiti, et önümleri, kombinirlenen iýmler hem-de öý haýwanlarynyň iýmiti üçin ulanylýan belok konsentratlarynyň önümçiligini artdyrmaga mümkinçilik berip biler.


11.05.2026 23:19
3.6k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

10.05.2026 14:09
1.4k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

07.05.2026 14:36
3.4k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......

07.05.2026 11:10
4.4k+

«Terminator-2» filmindäki ýaly: böleklenip, ýene-de täzeden ýygnalýan materiallar döredildi

Boulderdäki Kolorado uniwersitetiniň hünärmenleri ýelim ýa-da himiki serişdeleri ulanmazdan, böleklenip we täzeden ýygnalyp bilýän robotlar we konstruksiýalar üçin täze tehnologiýany oýlap tapdylar....