Ösümlik ýaglarynyň öndürijiligini we hilini ýokarlandyrýan täze tehnologiýa döredildi

  • 16.11.2025 15:42
  • 1k+

Russiýada WDITU-nyň (Woronež Döwlet Inženerçilik Tehnologiýalar uniwersiteti) alymlary ösümlik ýaglaryny öndürmegiň täze tehnologiýasyny döredip, oňa patent aldylar. Bu barada TASS agentligi uniwersitetiň metbugat gullugyna salgylanyp habar berdi.

Täze usulda däneleri gaýtadan işlemezden öň onuň gabygyny aýyrmak göz öňünde tutulýar. Bu bolsa gabyksyz ýagly ekinleri ýitgisiz gaýtadan işlemegi hem-de belogyň ýitgilerini iki–üç esse azaltmagy üpjün edýär.
Uniwersitetiň düşündirişine görä, adatça ösümlik ýaglary däneleriň gabygyny aýyrmazdan öndürilýär. Däne gabygynyň düzüminde süýüm, azotsyz maddalar we takmynan 2% lipid bar, olar öndüriliş wagty ýag içine düşüp, onuň hilini peseldýär.
Täze açyşyň awtorlarynyň biri, tehniki ylymlaryň doktory Aleksandr Ostrikowyň bellemegine görä, gabyk möçberi göni önümiň hiline täsir edýär — gaýtadan işleýän dänede gabyk näçe köp bolsa, alynýan ýagyň kislotalylyk derejesi şonça ýokary bolýar. Mundan başga-da, gabyk enjamyň öndürijiligini peseldýär, sebäbi onuň inçe göwrüminiň bir bölegini eýeleýär. Ostrikowyň sözlerine görä, täze tehnologiýa belogyň ýitgilerini azaltmaga we önümçiligiň netijeliligini ýokarlandyrmaga kömek edýär.
Täze proses gyzdyrmak, gabykdan arassalamak, ýeleşdirmek, fotosortirleme we iki tapgyrly ýylylyk-nem işläp taýýarlamak ýaly basgançaklary öz içine alýar. Bu tehnologiýa sport iýmiti, et önümleri, kombinirlenen iýmler hem-de öý haýwanlarynyň iýmiti üçin ulanylýan belok konsentratlarynyň önümçiligini artdyrmaga mümkinçilik berip biler.


şu gün 16:19
380

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...

şu gün 16:01
188

Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi. Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr...

27.02.2026 20:58
3k+

Tirannozawr reks: sekiz tonnalyk «towuk» ýaly hereket edipdir

"Ýura döwrüniň seýilgähindäki" (film) ýeri sarsdyryp ýöreýän agyr tirannozawr reks baradaky düşünjämizi gaýtadan gözden geçirmeli bolarys. Royal Society Open Science žurnalynda çap edilen täze ylmy barlag, hek asyrynyň bu gazaply ýyrtyjysynyň häzirki zaman guşlaryna meňzeş ýagdaýda, ýagny aýaklarynyň barmaklarynyň ujunda hereket edendigini subut edýär...

27.02.2026 16:38
2.3k+

Xiaomi Tag trekeri ýiten zatlary tapyp berýär

Xiaomi kompaniýasy zatlaryň ýerini anyklamak üçin niýetlenen täze enjamy — Xiaomi Tag trekerini hödürledi. Bu enjam açar ýa-da torba ýaly özüne berkidilen zatlary aňsatlyk bilen tapmak üçin niýetlenendir. Enjamyň işleýiş ýörelgesi beýleki trekerler ýaly standart usulda...