Dünýädäki hroniki böwrek keselli adamlaryň sany 35 ýylda iki esse artdy

  • 16.11.2025 13:05
  • 6k+

Halkara alymlar toparynyň anyklamagyna görä, 1990-njy ýyldan bäri hroniki böwrek kesellerinden  ejir çekýän uly ýaşly adamlaryñ  sany iki esse artdy we 788 milliona ýetdi. Häzirki wagtda bu kesel dünýäde iň köp adam pidasyna sebäp bolýan keselleriň hatarynda dokuzynjy orny eýeleýär. Bu barada Nýu-Ýork uniwersitetiniň (NYU Langone Health) metbugat gullugy habar berýär.

«Biziň geçiren derňewimiz hroniki böwrek keselleriniň adam saglygyna iň uly we howply wehimleriñ biri bolup durýandygyny hem-de onuň derejesiniň ýylsaýyn ýokarlanýandygyny görkezýär. Bu ýagdaýyň öz gezeginde, bu keseller bilen göreşiň halkara jemgyýetçiligi üçin rak, ýürek-damar keselleri we psihiki bozulmalar bilen göreş ýaly iň möhüm ugurlaryň birine öwrülmelidigini görkezýär» diýip, professor Jozef Koreş aýtdy.

Alymlar Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy (BSGG), Saglyk Görkezijiler we Baha Beriş Instituty (IHME) hem-de Bill we Melinda Geýts gaznasy tarapyndan alnyp barylýan Global Burden of Disease (GBD) atly ählumumy taslamanyň maglumatlaryny derňediler. Bu taslamada 1990-njy ýyldan bäri kesellere we ölüm derejesine sebäp bolýan esasy sebäpler boýunça statistikalar toplanýar.
Derňewiň netijelerine görä, häzirki wagtda hroniki böwrek keselleri dünýäniň uly ýaşly ilatynyň takmynan 14%-ine täsir edýär. Bu keselli adamlaryň sany 1990-njy ýylda 378 million bolsa, häzirki wagtda 788 milliona ýetdi.


09.02.2026 21:04
5.4k+

Iki aýlyk bäbekleriň beýnisi çak edilişinden has ösen bolup çykdy

Görüp oturylsa, bäbekler eýýäm iki aýlyk wagtlarynda janly we jansyz zatlary biri-birinden tapawutlandyrmagy başarýan ekenler. Munuň şeýledigini beýniniň ösüşiniň we daşky dünýäni işjeň tertipleşdirmegiň öňki çak edilişinden has ir başlanýandygyny görkezýän kognitiw ukyplar baradaky täze barlaglar hem subut edýär diýip, Nature Neuroscience žurnaly habar berýär...

08.02.2026 18:42
3.4k+

Olar aňsat bildirmeýärler: barlaglar gyzlaryň hem autizmden az ejir çekmeýändigini görkezdi

Şwesiýanyň Karolinska institutynyň alymlary tarapyndan geçirilen barlaglar autizm baradaky öňki düşünjeleri düýpgöter üýtgedýär. Täze maglumata görä, gyzlar hem autizm spektriniň bozulmalaryndan oglanlardan az ejir çekmeýärler...

07.02.2026 15:29
5.7k+

Tramp dermanlary arzan tapmaga kömek edýän TrumpRx saýtyny işe girizdi

ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp amerikanlara lukmanlaryň görkezmesi boýunça satyn alyp bolýan dermanlary arzan bahadan tapmaga kömek etjek TrumpRx saýtynyň işe girizilendigini habar berdi. TrumpRx — bu dermanlary gönüden-göni satmaýan hökümet web-saýtydyr...

06.02.2026 16:41
2.2k+

Aşgabatda UNFPA-nyň ýokanç kesellerde göwrelilige gözegçilik boýunça halkara okuw maslahaty geçirildi

2026-njy ýylyň 2-4-nji fewraly aralygynda BMG-niň binasynda inçekeseli bolan aýallarda göwrelilige gözegçilik etmegiň aýratynlyklaryna we ftiziatriýa gullugy bilen hyzmatdaşlygy utgaşdyrmak meselelerine bagyşlanan üç günlük okuw maslahaty geçirildi...