Täze doglan çagalarda diabetiň täze görnüşi anyklandy

  • 20.10.2025 11:16
  • 3k+

Alymlar täze doglan çagalarda diabetiň öň mälim bolmadyk görnüşini ýüze çykardylar. Ol TMEM167A atly geniň mutasiýasy bilen baglydyr.

Journal of Clinical Investigation (JCI) žurnalynyň habaryna görä, bu mutasiýa insulin öndürýän aşgazanasty mäziniň β- öýjükleriniň işini bozýar we olaryň heläk bolmagyna getirýär.
Geniň öýjük proseslerine edýän täsirini öwrenmek üçin alymlar CRISPR tehnologiýasyny we ösüş öýjümlerini (stem öýjümlerini) ulanyp geçiren barlaglarynda TMEM167A geniniň diňe insulin öndürmekde däl, eýsem, nerw öýjümleriniň kadaly işlemeginde-de möhüm rol oýnaýandygyny anykladylar. Kesellän çagalarda epilepsiýa we mikrosefaliýa ýaly nerw ulgamynyň bozulmalary hem ýüze çykaryldy.
Barlagyň awtorlarynyň bellemegine görä, bu seýrek görnüşdäki diabetiň açylandygy insuliniň bölünip çykma mehanizmini has gowy düşünmäge mümkinçilik berer. Geljekde bu açyş neonatal we beýleki diabet görnüşleriniň bejergisi üçin täze usullaryň işlenip düzülmegine esas bolup biler. Häzirki wagtda dünýäde takmynan 600 million adam diabet bilen kesellän hasaplanylýar.


26.02.2026 12:35
4.9k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.6k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

18.02.2026 15:44
2.7k+

Rumyniýada derman serişdelerine durnukly 5 müňýyllyk bakteriýa tapyldy

Rumyn alymlary Skerişoara gowagyndan häzirkizaman antibiotiklerine durnukly bolan gadymy bakteriýa ştammyny tapdy. Bu tapyndy barada «Frontiers in Microbiology» ylmy žurnalynda habar berilýär. Psychrobacter SC65A...