Alymlar berk sosial baglanyşyklar biologiki taýdan garramagy haýalladýar diýip hasaplaýarlar

  • 30.09.2025 18:01
  • 2.7k+

Amerikaly barlagçylar ömrüň dowamynda berk sosial baglanyşyklaryň biologiki taýdan haýal garramak bilen baglanyşyklydygyny anykladylar.

Bu barada "Brain, Behavior & Immunity - Health” žurnalyndaky makala salgylanýan PsyPost ýazýar.
Barlagda ortaça 55 ýaşy bolan 2177 adamyň maglumatlary seljerildi. Alymlar olaryň "kumulýatiw sosial artykmaçlygyna" – durmuşynyň dowamyndaky sosial baglanyşyklarynyň çuňlugyna we giňligine baha berdiler. Dört jähtden gözden geçirildi: çagalyk döwründe ene-atanyň goldawy, ýerli jemgyýet bilen baglanyşyk duýgusy, dini ýa-da ruhy toparlara gatnaşmagy, şeýle hem dostlarynyň we maşgalasynyň emosional goldawy.
Bu maglumatlar gatnaşyjylaryň fiziologiki parametrleri: biologiki ýaşy, bedenindäki çişme derejesi, şeýle hem kortizol we kateholamin gormonlarynyň konsentrasiýasy bilen deňeşdirildi.
Netijeler has giň we yzygiderli sosial aragatnaşyklary bolan adamlaryň biologiki taýdan has haýal garraýandygyny görkezdi. Şeýle hem, olaryň immun ulgamlary has gowy işleýär.

"Sosial baglanyşyklar barada pensiýa hasaby ýaly pikir ediň. Näçe ir maýa goýup başlasaňyz we muny näçe yzygiderli etseňiz, haýry şonça-da ýokary bolar. Barlaglarymyz bu netijäniň diňe bir duýgy taýdan däl, eýsem, biologiki taýdan hem haýyrly bolýandygyny görkezýär. Baý, berk sosial baglanyşygy bolan adamlar öýjük derejesinde hem has haýal garraýarlar. Sagdyn garramak - sagdyn bolup galmak, aragatnaşykda bolmak diýmekdir" – diýip, barlagyň şärikdeş awtory, Kornel uniwersitetiniň psihologiýa ugrundan professory Entoni  Ong belledi.


12.01.2026 18:22
7.9k+

Leonardo da Winçiniň çeken suratyndan 500 ýyldan soň onuň DNK-sy tapyldy

ABŞ-dan, Awstriýadan, Italiýadan we Ispaniýadan alymlaryň halkara topary Leonardo da Winçiniň suratlarynyň birinden DNK nusgasyny çykaryp alandyklaryny habar berdiler diýip, Daily Mail neşiri ýazýar. Barlagyň netijeleri bioRxiv preprintler saýtynda ýerleşdirildi...

11.01.2026 13:39
5.9k+

10 sekuntlyk duzak: Ilkinji täsirler nähili emele gelýär?

Russiýanyň Perm Milli ylmy-barlag politehniki uniwersitetiniň (PNIPU) alymlary geň galdyryjy bir hakykaty ýüze çykardylar: nätanyş adam baradaky ilkinji täsirimiz bary-ýogy 7-10 sekundyň içinde kemala gelýär. Iň gyzykly tarapy bolsa, bu täsir adamyň şahsyýetine däl-de, biziň aňymyzdaky "gender stereotiplerine" esaslanýar...

02.01.2026 10:57
7k+

Alymlar ilkinji adamlaryň Awstraliýa haçan we nähili göçüp barandyklaryny anykladylar

Halkara alymlar topary Awstraliýa häzirki zaman aborigenleriniň we papuaslaryň ata-babalarynyň takmynan 60 000 ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýadan iki dürli göçüş ýoly arkaly gadymy Sahul yklymyna gelendigini anykladylar...

25.12.2025 13:26
4k+

Taryhçylar 1000 ýyllyk Baýýo gobeleniniň gelip çykyşynyň syryny açdylar

Meşhur 70 metrlik Baýýo gobeleni (Bayeux Tapestry) Kentdäki Mukaddes Awgustin abbatlygynda monahlaryň naharlanýan ýerinde diwar bezegi hökmünde ulanylan bolup biler. Bristol uniwersitetiniň taryhçysy Benjamin Pol şeýle netijä geldi, onuň ylmy işi Historical Research žurnalynda çap edildi...