Alymlar taryhy taýdan ygtybarly şekilleri döretjek emeli aňy işläp düzýärler

  • 29.09.2025 12:19
  • 7.8k+

Sýurih uniwersitetiniň gadymy taryh professory Feliks K.Maýer bilen programmist Filipp Ştrebel bilelikde emeli aň esasynda işleýän täze surat generatoryny döredýärler. Ol gural Gadymy Rim we Gadymy Gresiýa döwründen taryhy taýdan hakykata ýakyn sahnalary şekillendirmäge ukyply bolar.

Taslama Re-Experiencing History («Taryhy gaýtadan başdan geçirmek») adyny aldy. Model ylmy edebiýatlaryň hem-de gadymy çeşmeleriň esasynda taýýarlanypdyr. Alymlar şol maksat bilen bir wagtyň özünde üç dürli surat generatoryny ulanýarlar, bu bolsa häzirki giňden ýaýran AI ulgamlarynda duş gelýän käbir ýalňyşlyklardan gaça durmaga ýardam edýär.
Taslamanyň maksady taryhy has aýdyň görkezmek we gyzykly görnüşde ýetirmekdir. Ulanyjylar kitapdaky şekilleriň ýa-da filmlerdäki kadrlaryň ýerine, ýörite taýýarlanan AI modelleri we ýönekeý interfeýs arkaly özleriniň islendik taryhy sahnany janlandyryp bilerler.
Barlagçylar antik döwrüň islendik ýagdaýyny diýen ýaly gaýtadan şekillendirip, ony «başdan geçirmegiň» taryhy kontekste has gowy düşünmäge we geçmişe gyzyklanmany artdyrmaga mümkinçilik berýändigini nygtaýarlar.

Häzirki wagtda ulgam diňe Sýurih uniwersitetiniň talyplary we işgärleri üçin elýeterli, ýakyn wagtda bolsa ony giň jemgyýetçilik üçin açmak meýilleşdirilýär.


düýn 13:40
2.4k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

düýn 09:29
4.1k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 12:31
5.9k+

Bizden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş mümkinçilikli täze super Ýer tapyldy

Kosmos kartasynda, astronomik ölçegler boýunça örän golaýda täze bir gyzykly nokat peýda boldy. Ýerden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda alymlar adaty tapyndylardan düýbünden tapawutlanýan bir planetany ýüze çykardylar...

22.03.2026 08:03
1.7k+

Inženerler bir serwerde 110 günüň dowamynda Pi sanynyň 314 trillion sanyny hasapladylar

«StorageReview» barlaghanasynyň inženerler topary Pi sanyny hasaplamakda oturdan soňra 314 trillion sanyna ýetip, täze dünýä rekordyny goýdular. Ähli hasaplamalar ýeke-täk Dell PowerEdge R7725 serwerinde 110 günüň dowamynda bökdençsiz we täzeden ýüklenmesiz ýerine ýetirildi...