Alymlar taryhy taýdan ygtybarly şekilleri döretjek emeli aňy işläp düzýärler

  • 29.09.2025 12:19
  • 7.8k+

Sýurih uniwersitetiniň gadymy taryh professory Feliks K.Maýer bilen programmist Filipp Ştrebel bilelikde emeli aň esasynda işleýän täze surat generatoryny döredýärler. Ol gural Gadymy Rim we Gadymy Gresiýa döwründen taryhy taýdan hakykata ýakyn sahnalary şekillendirmäge ukyply bolar.

Taslama Re-Experiencing History («Taryhy gaýtadan başdan geçirmek») adyny aldy. Model ylmy edebiýatlaryň hem-de gadymy çeşmeleriň esasynda taýýarlanypdyr. Alymlar şol maksat bilen bir wagtyň özünde üç dürli surat generatoryny ulanýarlar, bu bolsa häzirki giňden ýaýran AI ulgamlarynda duş gelýän käbir ýalňyşlyklardan gaça durmaga ýardam edýär.
Taslamanyň maksady taryhy has aýdyň görkezmek we gyzykly görnüşde ýetirmekdir. Ulanyjylar kitapdaky şekilleriň ýa-da filmlerdäki kadrlaryň ýerine, ýörite taýýarlanan AI modelleri we ýönekeý interfeýs arkaly özleriniň islendik taryhy sahnany janlandyryp bilerler.
Barlagçylar antik döwrüň islendik ýagdaýyny diýen ýaly gaýtadan şekillendirip, ony «başdan geçirmegiň» taryhy kontekste has gowy düşünmäge we geçmişe gyzyklanmany artdyrmaga mümkinçilik berýändigini nygtaýarlar.

Häzirki wagtda ulgam diňe Sýurih uniwersitetiniň talyplary we işgärleri üçin elýeterli, ýakyn wagtda bolsa ony giň jemgyýetçilik üçin açmak meýilleşdirilýär.


düýn 22:13
1.3k+

Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär...

düýn 16:17
4.9k+

Heopsyň Beýik piramidasynyň gurluşygy hakda geň çaklama öňe sürüldi

Nature žurnalynda çap edilen täze ylmy iş taryhçylaryň Gizadaky Heopsyň Beýik piramidasynyň gurluşygy baradaky garaýyşlaryna täzeden seretmegine sebäp bolup biler. Gözleglerden gelip çykýan netijelere görä, bu ägirt desga gurlan wagtynda diňe bir daşky eňňitler däl, eýsem gurluşyň içinde gizlenen içki agramlyklar we bloklar ulgamy hem ulanylan bolmagy ähtimal...

24.01.2026 12:01
2.7k+

Alymlar rekord derejeli ýylylyk geçirijiligi bolan metal döretdiler

Los-Anjelesdäki Kaliforniýa uniwersitetiniň Samueli inženerçilik mekdebiniň alymlary teta fazasynda (θ-TaN) tantal nitridiniň ýylylyk geçirijiligi metr-kelwinde 1100 watta çenli bolan ýörite görnüşini sintez etdiler...

24.01.2026 11:53
8.6k+

96 ýylda 9 damja damdy: dünýäniň iň uzak synagy dowam edýär

Dünýäniň iň uzyn barlaghana tejribeleriniň biri Awstraliýada bir asyra golaý wagt bäri dowam edýär. Alymlar onda guýguçdan şepbik damyşyny synlaýarlar. Şepbik diýlip, süýnüjiligi ýokary bolan suwuklyga aýdylýar...