Waksina derä sürtülende sanjymdan has täsirli bolýar: syçanlarda synag edildi

  • 25.09.2025 20:32
  • 2.9k+

Barlagçylar deri çekilende ýerli ýagdaýda waksinanyň ulanmagyň adaty inýeksiýalardan has täsirli işländigini anykladylar. Synaglar syçanlarda geçirildi.

Bu barada Londonyň King’s College uniwersitetiniň hem-de Fransiýanyň INSERM — Milli saglyk we lukmançylyk gözleg institutynyň hünärmenleri Cell Reports žurnalynyň sahypalarynda paýlaşdylar.
Alymlar derini zeper ýetirmezden çeýeleşdirmegiň immun jogaby herekete getirip biljekdigini bilmek islediler.
Munuň üçin derini wakuum basyşy arkaly çeýeleşdirýän enjam ulanyldy. 20 minut dowam eden täsirden soň deriniň uly molekulalara geçijiligi wagtlaýyn ýokarlandy, kollagen süýümleri täzeden düzüldi we saç follikulalary açyldy. Takmynan 15 minutdan deri öňki ýagdaýyna dolandy.
Deriniň çeýeleşdirilmegi ýerli immun jogabyny herekete getirdi: 24 sagatdan soň deride immun öýjükleriň sany köpelýärdi. Soňra alymlar bu usul arkaly dümew waksinasyny ýetirmegi synap gördüler. Waksinanyň losýony gan dolaşygyna basym girýärdi, antigenler bolsa golaýdaky limfa düwünçiklerinde jemlenýärdi, şol ýerde immunitet emele gelýärdi.
Adam derisi sanjym bilen deňeşdirilende, bu sançgysyz usul has ýokary derejede antibeden emele getirdi. Şeýle-de, goşmaça adýuwant ulanylanda-da immun jogap güýçlenmedi, bu bolsa deriniň çeýeleşdirilmegi arkaly stimulirlemegiň ýeterlikdigini görkezýär.

Adam derisi has galyň bolsa-da, oňa berilýän täsir şoňa meňzeş boldy. Indi alymlar bu usulyň adamlarda howpsuzlygyny we täsirini anyklamak üçin goşmaça gözlegleri dowam etdirmäge meýilleşdirýärler.


26.02.2026 12:35
4.9k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

18.02.2026 15:44
2.7k+

Rumyniýada derman serişdelerine durnukly 5 müňýyllyk bakteriýa tapyldy

Rumyn alymlary Skerişoara gowagyndan häzirkizaman antibiotiklerine durnukly bolan gadymy bakteriýa ştammyny tapdy. Bu tapyndy barada «Frontiers in Microbiology» ylmy žurnalynda habar berilýär. Psychrobacter SC65A...