Türkmen talyplary WSDG 2025 halkara ylmy bäsleşikde ýeňiş gazandylar

  • 24.09.2025 10:27
  • 1.6k+

Oguz han adyndaky Türkmenistanyň Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň talyplary halkara derejesindäki «Bütindünýä durnukly ösüş maksatlary bäsleşigi – 2025» (WSDG 2025) atly ýaryşda üstünlik gazandylar.

Bäsleşik Malaýziýanyň Multimediýa uniwersiteti we Malaýziýanyň ýaş alymlar birleşigi tarapyndan onlaýn görnüşde guraldy. Oňa Malaýziýadan, Indoneziýadan, Tailanddan, Filippinlerden, Gazagystandan, Rumyniýadan we Braziliýadan gelen ylmy işleriň arasynda jemi 2100-den gowrak taslama gatnaşdy.
Türkmen talyplary ekologiýa meselelerini çözmäge we durnukly ösüşi goldamaga gönükdirilen innowasion işleriniň üçin ýokary baýraklara mynasyp boldular:

«WSDG Innovation Grand Award» Gran-pri baýragy we altyn medal himiýa-tehnologiýa fakultetiniň 4-nji ýyl talyby Süleýmanmuhammet Şamuhammedowa berildi. Ol «Durnukly ösüş üçin ýaşyl sement öndürmegiň ylmy esaslary» atly işinde sement önümçiliginiň daşky gurşawa ýetirýän täsirini azaltmak, energiýa netijeliligini ýokarlandyrmak we ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça çözgütleri hödürledi.

Altyn medal we ýörite «Durnukly ösüşde iň gowy innowasiýa» baýragy 3-nji ýyl talyplary — himiki tehnologiýa fakultetinden Aýmyrat Halnazarowa hem-de himiýa inženerçiligi fakultetinden Jemal Şaripowa berildi. Olaryň «Senagat galyndysy bolan fosfogipsden arassa gips almagyň innowasion usullary» atly işi fosfogipsi ygtybarly we ykdysady taýdan peýdaly usul bilen gaýtadan işläp, arassa gurluşyk gipsini öndürmäge mümkinçilik berýär.
Bu taslamalar amaly himiýa kafedrasynyň uly mugallymy, tehniki ylymlarynyň kandidaty Atamyrat Altyýewiň ýolbaşçylygynda ýerine ýetirildi.
Bäsleşige gatnaşanlaryň ylmy işleriniň netijeleri bilen şu salgydan tanşyp bolýar.


16.01.2026 15:17
4.9k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

16.01.2026 15:12
2.9k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

14.01.2026 10:20
2.4k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.4k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...