Nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň ýaşan we işlän ýeri bolan Germaniýanyň Weýmar şäherindäki sungat festiwalynda “FaustX” spektaklynyň premýerasy boldy. Ol günorta afrikaly režissýor Brett Beýli we onuň garaşsyz teatry Third World Bunfight tarapyndan sahnalaşdyryldy. Spektaklyň aýratynlygy esas hökmünde Gýoteniň tragediýasynyň tekstiniň alynmagy we onuň ChatGPT emeli aňy tarapyndan gaýtadan işlenmegi boldy.
Spektaklyň adyndaky “X” harpy Ilon Maska salgylanmadyr – sahnada baş gahryman onuň maskasyny dakynýar. Beýliniň wersiýasynda Faust islendik ýol bilen ösüş gazanmak pikirinde bolan häzirkizaman tehno-oligarhyna öwrülýär. Sahnada Maskyň obrazy diňe bir söz oýnatmasynyň netijesi däl: režissýor tehnologiýanyň güýjüniň hyjuw we hökmürowanlyk gazanmak islegi bilen nädip baglanyşýandygyny görkezdi.
ChatGPT diňe bir teksti redaktirlemäge däl, eýsem wizual işe-de gatnaşdy – neýroulgam sahnanyň yzyndaky suratlary döretdi. Olar hem adam bilen maşynyň arasyndaky dawany görkezýär.
“Fausta” ýüzlenmek bilen, Beýli adam bilen emeli aňyň birleşmeginiň utopiýa tarap ädim däl-de, täze “melgun” bilen töwekgelçilikli şertnamadygyny nygtamak isledi. Hut şonuň üçin onuň “FaustX” spektakly diňe bir ChatGPT bilen tejribe bolman, tehnologiýalaryň maýyl edijiligi we jemgyýetiň olar üçin töleýän bahasy barada häzirkizaman tymsalydyr.
